Nội dung chính
Trong năm 2025, Việt Nam ghi nhận hơn 190.000 ca sốt xuất huyết và hơn 107.000 ca bệnh tay chân miệng, đồng thời tỷ lệ chuyển nặng đang gia tăng đáng lo ngại.
Tình hình dịch bệnh năm 2025
Theo báo cáo giám sát bệnh truyền nhiễm của Bộ Y tế, tổng số ca mắc sốt xuất huyết cả năm đạt 190.040, tăng 28,4% so với 2024. Số ca mắc bệnh tay chân miệng là 107.249, tăng 28,9% cùng kỳ. Mặc dù trong những tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026 có dấu hiệu giảm, nhưng một số địa phương vẫn ghi nhận tỷ lệ chuyển nặng cao, gây áp lực lớn cho hệ thống y tế.
Nguyên nhân gia tăng và nguy cơ chuyển nặng
Hai yếu tố chính dẫn đến tình trạng này:
- Thái độ chủ quan của người dân: Nhiều bệnh nhân chỉ đến bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng, làm tăng nguy cơ biến chứng và di chứng lâu dài.
- Điều kiện môi trường: Thời tiết nóng ẩm, đô thị hoá nhanh khiến các ổ loăng quăng, bể nước, vật thải sinh hoạt trở thành nơi sinh sản cho muỗi Aedes, đồng thời vệ sinh môi trường chưa được duy trì nghiêm ngặt, tạo điều kiện lan truyền virus Enterovirus gây bệnh tay chân miệng.
Đặc biệt, tại Thành phố Hồ Chí Minh, dù số ca mắc sốt xuất huyết có xu hướng giảm, nhưng tỷ lệ ca chuyển nặng vẫn ở mức cao; bệnh tay chân miệng cũng xuất hiện nhiều ca nặng, nguy kịch.
Biện pháp phòng ngừa sốt xuất huyết
1. Kiểm soát nguồn nước
- Đậy kín mọi dụng cụ chứa nước (bình hoa, thùng nước, thau rửa) để muỗi không đẻ trứng.
- Thay nước bình hoa mỗi tuần, bỏ muối hoặc dầu thực vật vào bát nước kê chân để tiêu diệt ấu trùng.
- Thả cá ăn ấu trùng trong các bể nước lớn, rửa sạch và lật úp các vật dụng không cần nước.
2. Vệ sinh môi trường xung quanh
- Thu gom rác thải, loại bỏ chai, lọ, vỏ dừa, mảnh vỡ, lốp xe cũ… để không tạo nơi đẻ trứng cho muỗi.
- Thực hiện chiến dịch diệt bọ gậy, bọ đậu tại các điểm nóng, khu vực có nguy cơ cao.
3. Hành vi cá nhân
- Ngủ màn, mặc áo dài, quần dài, đặc biệt vào ban ngày khi muỗi Aedes hoạt động mạnh.
- Khi có sốt, phát ban hoặc các triệu chứng nghi ngờ, tới cơ sở y tế ngay lập tức, không tự ý dùng thuốc.
Biện pháp phòng ngừa bệnh tay chân miệng
1. “3 sạch” trong sinh hoạt
- Ăn uống sạch: Thực phẩm phải được nấu chín, nước uống phải lọc hoặc đun sôi.
- Đồ dùng sạch: Không để trẻ dùng chung khăn, bát, cốc, thìa; vệ sinh đồ chơi, dụng cụ học tập hàng ngày.
- Không gian sạch: Lau sạch bề mặt đồ chơi, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang bằng xà phòng hoặc dung dịch tẩy rửa thông thường.
2. Vệ sinh tay
Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch thường xuyên, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và sau khi tiếp xúc với môi trường bẩn.
3. Quản lý khi có trẻ bệnh
- Cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với bạn bè để ngăn lây lan.
- Không vỡ nốt phỏng trên tay, chân hoặc niêm mạc miệng để tránh nhiễm trùng.
- Tăng cường dinh dưỡng, cho trẻ ăn thức ăn lỏng mềm như cháo, súp.
Hướng dẫn hành động khi phát hiện triệu chứng
Nếu trẻ xuất hiện sốt, nốt phỏng trên lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc trong miệng, người chăm sóc cần:
- Đưa trẻ tới cơ sở y tế gần nhất để được khám và chẩn đoán sớm.
- Tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ, không tự ý dùng thuốc.
- Thông báo cho trường học hoặc cơ sở chăm sóc trẻ để thực hiện các biện pháp cô lập cần thiết.
Để giảm thiểu nguy cơ dịch lan, Cục Phòng bệnh và Bộ Y tế đã yêu cầu các Sở Y tế địa phương tăng cường giám sát tại các điểm nóng, đặc biệt là trường mầm non, khu nhà ở đông dân, và triển khai chiến dịch truyền thông đồng bộ với các phương tiện thông tin đại chúng.
Người dân đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn dịch bệnh. Hãy thực hiện các biện pháp trên một cách kiên trì, đồng thời khuyến khích cộng đồng tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường và phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và thế hệ trẻ.