Bờ ruộng vàng cháy ở Nghệ An: Nguy cơ môi trường và giải pháp giảm thuốc diệt cỏ

Những bờ ruộng khô cháy vàng ở Nghệ An đang trở thành lời cảnh báo nghiêm trọng về việc lạm dụng thuốc diệt cỏ hóa học.

Hiện trạng bờ ruộng cháy vàng trên địa bàn Nghệ An

Đầu năm 2026, khi người nông dân chuẩn bị mùa vụ mới, các mảng ruộng khô, cỏ chết và loang lổ màu vàng đã xuất hiện khắp nhiều xã. Đặc biệt, tại xã Hưng Nguyên Nam, bờ ruộng chuyển sang màu xám‑vàng sau khi được phun thuốc diệt cỏ mạnh. Người dân cho biết, trong bối cảnh chi phí thuê nhân công ngày càng tăng, việc phun thuốc được xem là “nhanh‑gọn‑rẻ”.

Người dân như bà Nguyễn Thị Tâm (xóm Hồng Hà) chia sẻ: “Phun thuốc thì nhanh, đỡ công, bờ ruộng lại sạch”. Tuy nhiên, hiện tượng này không chỉ giới hạn ở Hưng Nguyên Nam mà đã lan rộng tới các xã lân cận.

Nguyên nhân và hậu quả môi trường

Việc sử dụng các loại thuốc diệt cỏ chứa hoạt chất độc hại (Glyphosate, Paraquat, 2,4‑D, 2,4,5‑T) đã bị Nhà nước cấm. Tuy nhiên, trên thực tế, thuốc cấm vẫn thâm nhập vào thị trường địa phương qua kênh bán lỏng lẻo. Khi được phun trên diện rộng, các hoá chất này:

• Gây mất mỹ quan đồng ruộng, tạo ra những “bờ ruộng vàng cháy”.
• Thấm sâu vào đất, theo dòng chảy vào ao hồ, sông suối, ảnh hưởng tới hệ sinh thái thủy sinh.
• Tích tụ trong chuỗi thực phẩm, tiềm ẩn nguy cơ gây bệnh cho người dân và gia súc.

Người dân như anh Trần Văn Tuấn (Hưng Nguyên Nam) lo sợ: “Cỏ chết cháy, ngấm vào sức khỏe con người không biết thế nào”.

Cảnh báo và giải pháp thay thế

Chính quyền địa phương đã liên tục phát tín hiệu cảnh báo, khuyến khích người dân giảm thiểu hoặc ngừng sử dụng thuốc diệt cỏ “cỏ cháy”. Các giải pháp thay thế được đề xuất bao gồm:

1. Phát quang (đốt rơm, cỏ dại) – một phương pháp tự nhiên, không để lại dư lượng hoá chất.
2. Cắt cỏ thủ công hoặc bằng máy cắt – giảm chi phí lâu dài và bảo vệ đất.
3. Lật đất sớm, để cỏ dại tự khô và chết tự nhiên.
4. Áp dụng quy tắc “4 đúng”: đúng loại, đúng liều, đúng thời điểm, đúng cách bảo hộ.

Người dân cũng được nhắc nhở thu gom, xử lý bao bì thuốc BVTV đúng nơi quy định, tránh gây ô nhiễm môi trường.

Kết luận và lời kêu gọi hành động

Việc lạm dụng thuốc diệt cỏ không chỉ làm mất thẩm mỹ đồng ruộng mà còn đe dọa sức khỏe cộng đồng và nguồn nước. Để bảo vệ môi trường và tương lai nông nghiệp, mỗi người dân cần:

• Tuân thủ quy định pháp luật, chỉ mua và sử dụng thuốc có giấy phép.
• Áp dụng các biện pháp canh tác thân thiện môi trường.
• Tham gia các chương trình giáo dục, chia sẻ kinh nghiệm giảm thuốc bảo vệ thực vật.

Hãy cùng nhau bảo vệ màu xanh của đồng ruộng, bảo vệ sức khỏe gia đình và tương lai của thế hệ trẻ.

Bạn đã từng gặp tình trạng bờ ruộng vàng cháy? Hãy chia sẻ kinh nghiệm của mình trong phần bình luận và lan tỏa thông tin hữu ích này!