Nội dung chính
Căng thẳng eo biển Hormuz tiếp tục leo thang khi Iran công bố bản ghi âm cảnh báo tàu chiến Mỹ phải rời khỏi khu vực này nếu không muốn trở thành mục tiêu tấn công trực tiếp.
Sự việc bắt đầu khi đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) công bố một đoạn video và bản ghi âm cuộc đối thoại đầy căng thẳng giữa lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và tàu khu trục USS Frank E. Petersen Jr. trong một cuộc chạm trán trên biển ngày 11/4.
Cuộc đối đầu nghẹt thở trên sóng vô tuyến giữa IRGC và Hải quân Mỹ
Trong bản ghi âm, một quân nhân IRGC đã phát đi thông điệp đanh thép, trực tiếp gọi tên số hiệu thân tàu 121 của chiến hạm Mỹ. Lời cảnh báo yêu cầu tàu khu trục này phải lập tức thay đổi lộ trình và quay trở lại Ấn Độ Dương, kèm theo lời đe dọa sẽ “nhắm mục tiêu tấn công” nếu không tuân thủ.
Đáp lại, phía thủy thủ Mỹ khẳng định hành trình của họ hoàn toàn tuân thủ luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, phía IRGC không chấp nhận lập luận này và khẳng định đây là “cảnh báo cuối cùng”. Thậm chí, Iran còn phát thông báo cho tất cả tàu thuyền tại vịnh Oman yêu cầu giữ khoảng cách an toàn với hai tàu khu trục Mỹ, vì Tehran sẵn sàng khai hỏa bất cứ lúc nào mà không cần báo trước.
Những mâu thuẫn trong báo cáo về sứ mệnh quân sự
Xung quanh sự hiện diện của hai tàu khu trục USS Frank E. Petersen Jr. và USS Michael Murphy, hiện có sự mâu thuẫn đáng kể trong các luồng thông tin:
- Quan điểm của Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM): Mỹ tuyên bố các tàu này hoạt động tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz nhằm đảm bảo an toàn hàng hải, đặc biệt là rà phá các thủy lôi do IRGC rải trước đó.
- Nhận định từ New York Times: Dẫn lời các quan chức giấu tên, tờ báo này cho rằng các tàu Mỹ chỉ di chuyển ngắn hạn từ vịnh Oman vào eo biển Hormuz rồi quay trở ra, và mục đích chính không phải là rà phá thủy lôi.
- Phát biểu của Tổng thống Donald Trump: Ông khẳng định hai tàu khu trục đã đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn và “không bị ai làm gì”.
Vụ bắn hạ UAV và chiến thuật răn đe bất đối xứng
Một chi tiết đáng chú ý trong cuộc chạm trán này là việc Hải quân Mỹ đã bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) trinh sát của Iran khi nó tiếp cận gần các chiến hạm. Theo các phân tích chuyên sâu, việc triển khai UAV này được xem là một nỗ lực gửi tín hiệu răn đe từ phía Tehran.
Mặc dù không coi UAV là mối đe dọa trực tiếp về mặt vũ khí, nhưng phía Mỹ quyết định khai hỏa để ngăn chặn việc Iran theo dõi chi tiết hải trình của các tàu chiến. Đáng chú ý, các chuyên gia quân sự nhận định hành động bắn hạ này không vi phạm thỏa thuận ngừng bắn hiện tại giữa hai nước.
Eo biển Hormuz: “Yết hầu” năng lượng và đòn bẩy chiến lược của Tehran
Để hiểu rõ tại sao một cuộc chạm trán nhỏ lại có thể gây chấn động, cần nhìn vào vị trí địa chính trị của eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường hàng hải huyết mạch, vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây cũng sẽ ngay lập tức đẩy giá năng lượng thế giới tăng vọt.
Sau chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28/2, Iran đã triển khai chiến thuật “vũ khí bất đối xứng” bằng cách sử dụng xuồng cao tốc rải thủy lôi, kết hợp với UAV và tên lửa. Điều này khiến các hãng vận tải biển e ngại, làm giảm lưu lượng tàu hàng và tạo ra đòn bẩy chính trị khổng lồ cho Iran trong các cuộc đàm phán.
Việc tái mở cửa hoàn toàn tuyến đường này vốn là một điều khoản then chốt trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây. Tuy nhiên, trước việc Iran không thực hiện cam kết, Tổng thống Trump đã chỉ trích gay gắt và ra lệnh cho hải quân Mỹ thực hiện phong tỏa tuyến hàng hải này, đẩy khu vực vào một vòng xoáy rủi ro mới.
Góc nhìn chuyên gia: Cuộc đối đầu này không đơn thuần là tranh chấp lãnh hải mà là một ván bài tâm lý chiến. Việc Iran công bố ghi âm là cách để phô diễn sức mạnh nội địa và gây áp lực quốc tế. Trong khi đó, phản ứng quyết liệt của Mỹ cho thấy Washington không chấp nhận việc để Iran kiểm soát “yết hầu” năng lượng thế giới.
Liệu lệnh phong tỏa của Mỹ có dẫn đến một cuộc xung đột trực tiếp, hay sẽ buộc Iran phải nhượng bộ để cứu vãn thỏa thuận ngừng bắn? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới.