Nội dung chính
Việc Israel tấn công Hezbollah không đơn thuần là những đợt đáp trả quân sự mà là một chiến lược tính toán kỹ lưỡng nhằm tái định hình toàn diện cục diện an ninh phía Bắc.
Trong nhiều năm, Tel Aviv áp dụng học thuyết “quản lý xung đột” đối với Hezbollah – lực lượng tinh nhuệ thân Iran tại Li Băng. Cách tiếp cận này tập trung vào răn đe, không kích chọn lọc để kiềm chế mà không làm bùng nổ chiến tranh tổng lực. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, một sự chuyển dịch chiến lược rõ rệt đã diễn ra: Israel không còn muốn “quản lý” mà muốn “giải quyết” triệt để các mối đe dọa.
Từ nhu cầu an ninh biên giới đến tham vọng thiết lập “vùng đệm thực tế”
Động lực trực tiếp nhất thúc đẩy các cuộc tấn công là áp lực khủng khiếp từ nội tại. Hàng chục nghìn cư dân tại miền Bắc Israel, đặc biệt là ở các đô thị như Kiryat Shmona hay Metula, đã phải rời bỏ nhà cửa từ cuối 2025 do mưa tên lửa và UAV từ phía Hezbollah. Việc không thể đưa người dân trở về nhà tạo nên một cuộc khủng hoảng chính trị, buộc Chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu phải hành động quyết liệt hơn để chứng minh năng lực bảo vệ chủ quyền.
Thay vì chỉ phòng ngự, Israel đang nỗ lực thiết lập một “vùng đệm thực tế” tại miền Nam Li Băng. Mục tiêu không hẳn là chiếm đóng lâu dài, mà là đẩy lùi sự hiện diện quân sự của Hezbollah ra xa biên giới vài chục km. Điểm khác biệt so với chiến lược trước năm 2000 là sự hỗ trợ của công nghệ quân sự 4.0: AI xác định mục tiêu thời gian thực và các phi đội UAV tấn công chính xác cao, giúp giảm thiểu rủi ro cho bộ binh nhưng tối đa hóa thiệt hại đối với đối phương.
Triệt hạ “gót chân Achilles” của Hezbollah: Tên lửa và Hệ thống ngầm
Dưới góc nhìn quân sự, Israel xác định kho tên lửa dẫn đường chính xác của Hezbollah là mối đe dọa sinh tồn. Với khả năng đánh trúng các hạ tầng trọng yếu như nhà máy điện hay sân bay, năng lực của Hezbollah đã vượt xa mức độ quấy rối thông thường. Do đó, ưu tiên hàng đầu của IDF hiện nay là xóa sổ các kho vũ khí chiến lược này.
Bên cạnh đó, cuộc chiến đang chuyển sâu xuống lòng đất. Israel tập trung phá hủy mạng lưới đường hầm và trung tâm chỉ huy phân tán – nơi Hezbollah dùng để duy trì khả năng sống sót trước các đợt oanh tạc. Việc đánh sập hệ thống hậu cần ngầm là chìa khóa để bẻ gãy khả năng phản ứng nhanh của lực lượng này.
Đòn bẩy chiến trường và bài toán chính trị phức tạp
Không thể phủ nhận yếu tố chính trị đóng vai trò then chốt. Việc gia tăng cường độ tấn công thường diễn ra ngay trước các kỳ đàm phán ngoại giao. Đây là chiến thuật “tạo thế thượng phong”, buộc Li Băng và Hezbollah phải chấp nhận những điều khoản khắt khe hơn, như rút quân hoàn toàn khỏi vùng biên.
Một điểm gây tranh cãi lớn là “vùng xám” trong cách hiểu về lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran hồi tháng 4. Trong khi Tehran coi các cuộc không kích là vi phạm, Israel và Mỹ lại lập luận rằng thỏa thuận đó chỉ áp dụng cho đối đầu trực tiếp, không bao gồm các mặt trận ủy nhiệm. Sự mập mờ này vô hình trung tạo ra khoảng trống để Israel đẩy mạnh chiến dịch quân sự mà không lo sợ sự can thiệp trực tiếp từ Washington.
Nội bộ Israel cũng là một chiến trường chính trị. Các đảng phái cánh hữu gây áp lực buộc Netanyahu phải đạt được một “chiến thắng mang tính cấu trúc” thay vì những thỏa hiệp mong manh. Dù một số cựu tướng lĩnh cảnh báo về nguy cơ sa lầy trong chiến tranh bộ binh, nhưng tiếng nói của phe cứng rắn hiện đang chiếm ưu thế.
Bàn cờ địa chính trị: Cuộc đối đầu chiến lược Israel – Iran
Nhìn rộng hơn, Hezbollah chỉ là một quân cờ trong cuộc đối đầu lớn hơn giữa Israel và Iran. Tel Aviv coi Hezbollah là “cánh tay nối dài” quan trọng nhất của Tehran. Bằng cách làm suy yếu Hezbollah, Israel đồng thời gửi thông điệp răn đe mạnh mẽ tới Iran, nhằm chặt đứt “vành đai ảnh hưởng” kéo dài từ Tehran qua Iraq, Syria đến Li Băng.
Đặc biệt, sự sụp đổ của chính quyền al-Assad tại Syria cuối năm 2024 đã tạo ra một khoảng trống quyền lực. Israel đã nhanh chóng thiết lập vùng đệm tại Syria và giờ đây muốn hoàn thiện chuỗi an ninh phía Bắc bằng cách kiềm chế Hezbollah. Đây là một nước đi chiến lược nhằm tái định hình toàn bộ cấu trúc an ninh Trung Đông.
Nhận định chuyên gia: Quân sự có thể tạo thế, nhưng ngoại giao mới tạo kết quả
Cuộc tấn công quy mô lớn ngày 8/4 với hơn 100 mục tiêu bị tiêu diệt trong 10 phút tại Beirut cho thấy sức mạnh áp đảo của Israel. Tuy nhiên, chiến thuật “bão mục tiêu” bằng UAV giá rẻ và phân tán lực lượng của Hezbollah cho thấy đây sẽ là một cuộc chiến tiêu hao kéo dài.
Insight chuyên môn: Lịch sử Trung Đông đã chứng minh rằng không có chiến thắng quân sự nào là tuyệt đối nếu thiếu một lộ trình chính trị bền vững. Việc Israel theo đuổi một “chiến thắng cấu trúc” là cần thiết để đảm bảo an ninh ngắn hạn, nhưng nếu không có sự đồng thuận từ các cường quốc và một giải pháp ngoại giao cho Li Băng, vùng biên giới này sẽ mãi là một “điểm nóng’ dễ bùng phát.
Liệu sự quyết liệt của Israel sẽ buộc Hezbollah phải lùi bước, hay sẽ đẩy khu vực vào một vòng xoáy bất ổn không thể kiểm soát? Bạn nghĩ sao về vai trò của Mỹ trong việc kiềm chế xung đột này? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận!