Nội dung chính
Ở tuổi 20, cô gái đã mang cả bình khí cười (N2O) vào phòng khám tâm thần vì không thể kiềm chế cơn thèm.
Tiền sử và dấu hiệu cảnh báo
Trong buổi tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui” vào ngày 12‑1, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ về một ca bệnh đặc biệt: nữ sinh viên 20 tuổi, phụ thuộc vào khí cười từ khi còn học trung học cơ sở.
Ban đầu, cô chỉ thử vài quả trong các buổi tụ tập bạn bè. Khi lên trung học phổ thông, việc sử dụng tăng lên do áp lực nhóm bạn, và khi vào đại học, cô tự mua và tiêu thụ một mình.
Số lượng dùng tăng dần: từ 1‑2 quả mỗi lần, lên 10‑20 quả/ngày. Khi các quả bóng nhỏ không đủ, cô chuyển sang dùng bình khí lớn, thậm chí mua các bình mini để giấu trong balo, tránh bị gia đình phát hiện.
Gia đình chỉ nhận ra khi tình cờ thấy một bình khí lạ trong phòng và nhận thấy các biểu hiện rối loạn tâm thần. Khi nhập viện, bệnh nhân đã lệ thuộc khí cười trong 6‑7 năm, kèm theo tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.
Quá trình lạm dụng và hậu quả sức khỏe
Khí cười (nitrous oxide – N2O) là một chất gây hưng phấn, tạo cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút. Tuy nhiên, việc hít liên tục và liều lượng lớn có thể gây tổn thương não và tủy sống.
Theo bác sĩ Thảo, những người lạm dụng N2O trong thời gian dài thường gặp các biểu hiện: tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung, thậm chí phải dựa vào xe lăn. Nồng độ cao còn có thể gây ngạt thở, rối loạn nhịp tim, ngừng tim và thậm chí tử vong.
Việc tiêu thụ 30‑40 quả mỗi lần chỉ mang lại hiệu ứng kéo dài vài giây đến vài phút, buộc người dùng phải hít liên tục. Chỉ cần dùng hơn 10 quả trong một lần, lặp lại nhiều lần, đã đủ gây ngộ độc mạnh cho não.
Ngộ độc N2O cấp tính có thể gây rối loạn tri giác, chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim và tổn thương phổi. Trường hợp nặng có thể dẫn đến phù phổi cấp hoặc ngừng tim, đe dọa tính mạng.
Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, cho biết đa số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng, cần điều trị kết hợp thuốc, trị liệu tâm lý, can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ và sự giám sát chặt chẽ của gia đình.
Ở Việt Nam, đã có nhiều trường hợp tử vong ngay sau khi sử dụng khí cười tại các quán bar, club do ngạt hoặc rối loạn hô hấp cấp.
Cách điều trị và phòng ngừa
Sau 6 tháng điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần, bệnh nhân giảm đáng kể cảm giác thèm khí cười. Với sự hỗ trợ của gia đình, cô đã ngừng sử dụng và hiện đang được theo dõi định kỳ.
Đối với phụ huynh, việc nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường – như thay đổi hành vi, tê bì, hoặc việc trẻ mang các bình mini trong balo – là bước đầu quan trọng để can thiệp kịp thời.
Chuyên gia khuyến cáo không nên xem khí cười là “đồ giải trí vô hại”. Nếu phát hiện người thân có thói quen sử dụng, cần đưa họ đến cơ sở y tế chuyên môn để được đánh giá và hỗ trợ.