Nội dung chính
Giành giật sự sống cho sản phụ nguy kịch vì biến chứng HELLP đã chứng minh sức mạnh của hệ thống y tế khi đối mặt với thời gian gấp rút và nguy cơ tử vong.
Cuộc gọi khẩn cấp và tình trạng nguy hiểm của bệnh nhân
Đêm 13/1, Bệnh viện Phụ sản Trung ương nhận cuộc gọi cấp cứu từ Khoa Sản – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lai Châu, nơi một phụ nữ 33 tuổi đang trong giai đoạn cuối thai kỳ gặp tiền sản giật nặng kèm hội chứng HELLP, một biến chứng hiếm nhưng có tỷ lệ tử vong lên tới 5‑15% nếu không được can thiệp kịp thời.
Tiền sử và kết quả xét nghiệm
Chị T.U.M, sinh lần thứ ba, không theo dõi thai định kỳ và đã nhập viện tỉnh với huyết áp 150/90 mmHg, tiểu cầu chỉ 19,1 G/L (ngưỡng an toàn >150 G/L), men gan tăng gấp 6 lần, protein niệu báo động. Những chỉ số này cho thấy nguy cơ chảy máu nghiêm trọng và suy gan, thận nếu thực hiện mổ ngay tại địa phương.
Giải pháp chuyển viện và thách thức trên hành trình 7‑8 giờ
Do bệnh viện Lai Châu không có tiểu cầu dự trữ, đội ngũ y tế đã đề xuất chuyển bệnh nhân tới Bệnh viện Sản Nhi Lào Cai (2 giờ) – nhưng cơ sở này cũng thiếu tiểu cầu. Vì vậy, quyết định cuối cùng là đưa bệnh nhân trực tiếp về Bệnh viện Phụ sản Trung ương (7‑8 giờ đường bộ).
Ba yêu cầu sống còn được thiết lập: xe cấp cứu phải có bác sĩ sản khoa và bác sĩ hồi sức, sẵn sàng đặt nội khí quản và thực hiện CPR; nếu xuất hiện bất thường, bệnh nhân phải được dừng lại tại cơ sở y tế gần nhất; hồ sơ và kết quả xét nghiệm phải được gửi ngay về Hà Nội để chuẩn bị máu và tiểu cầu.
Ca mổ cấp cứu thành công vào sáng sớm
Vào khoảng 5 giờ sáng ngày 14/1, xe cấp cứu đưa chị T.U.M tới Khoa Cấp cứu. Ngay sau khi dừng lại, đội ngũ phẫu thuật, gây mê, huyết học và sơ sinh chuẩn bị cho ca mổ khẩn cấp. Phẫu thuật cesarean được thực hiện trong vòng 30 phút, trẻ sinh ở tuần thai 36, cân nặng 2,1 kg, được chuyển ngay sang Khoa Sơ sinh để theo dõi.
Sau phẫu thuật, chị T.U.M được đưa về Khoa Hồi sức cấp cứu, tiếp tục truyền tiểu cầu và thuốc hạ huyết áp. Tình trạng huyết áp ổn định, tiểu cầu tăng dần, gan và thận phục hồi tốt.
Hỗ trợ xã hội và bài học rút ra
Phòng Công tác xã hội đã can thiệp kịp thời, hỗ trợ gia đình không biết chữ, thu nhập thấp bằng việc kết nối các hoạt động thiện nguyện và hỗ trợ chi phí điều trị. Trường hợp này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khám thai định kỳ, phát hiện sớm tiền sản giật và chuẩn bị tiểu cầu dự trữ tại các bệnh viện vùng sâu, vùng xa.
Tip cho phụ nữ mang thai: Kiểm tra huyết áp và xét nghiệm máu ít nhất mỗi 4 tuần từ tuần 20 trở đi; nếu có tiền sử tiền sản giật, nên theo dõi chặt chẽ và chuẩn bị kế hoạch chuyển viện dự phòng.