Nội dung chính
Việc khai thác và ‘hồi sinh’ các khu đất trống tại TP.HCM đang mở ra hàng trăm mét vuông không gian xanh, đáp ứng nhu cầu sống và giảm áp lực quỹ đất đô thị.
Trong bối cảnh quỹ đất ngày càng khan hiếm, các địa phương tại Thành phố Hồ Chí Minh đã áp dụng cơ chế, chính sách linh hoạt để biến những khu đất chờ dự án, đất xen cài thành các không gian công cộng hữu ích.
Biến khu đất bỏ hoang thành công viên mini
Ở phường Tăng Nhơn Phú, khu phố 46 đã chuyển đổi một khu đất 500 m² từng ngập nước, đầy rác thải thành Công viên Thanh Niên – một không gian xanh sạch, được lát nền, trồng cây và lắp thiết bị tập thể dục. Dự án được tài trợ từ nguồn kinh phí các đảng viên, đóng góp của người dân và công sức tình nguyện (năm 2024).
Tiền lệ này được mở rộng tại khu phố 47, nơi công viên 1.500 m² được cải tạo từ “điểm đen” rác thải vào năm 2018, đồng thời thực hiện Chỉ thị 19‑CT/TU về giảm rác và ngập nước, trở thành mô hình tiêu biểu cho toàn thành phố.
Mô hình tiểu công viên tại ấp Hải Bình
Ở xã Long Hải, ấp Hải Bình đang chuẩn bị khởi công công viên xanh 4.000 m², dự án được tài trợ xã hội hoá. Công viên sẽ bao gồm cây bóng mát, sân bóng đá, sân cầu lông và thiết bị tập thể dục ngoài trời, đồng thời là công viên tiểu thứ tư sau ba công viên 300‑400 m² đã hoàn thiện.
Bà Trịnh Thị Trang, Bí thư kiêm Trưởng ấp, cho biết khu đất này đã tồn tại hơn mười năm mà chưa được khai thác, trong khi người dân rất cần không gian công cộng để tổ chức hoạt động thể thao và giao lưu xã hội.
Sử dụng tạm thời đất dự án cho hoạt động cộng đồng
Phường Bình Trưng, với 58 khu đất dự án bỏ trống tổng diện tích gần 170 ha, đã xin phép thành phố cho phép khai thác tạm thời cho các hoạt động thể thao, không làm thay đổi mục đích sử dụng lâu dài. Đây là ví dụ điển hình của tư duy đổi mới, gần dân.
Song song, Sở Xây dựng và phường An Khánh đã trồng 200 cây xanh dọc bờ sông Sài Gòn, tạo ra dải xanh bền vững và cải thiện môi trường đô thị.
Lợi ích xã hội và môi trường
Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM nhấn mạnh: “Mặc dù thành phố đã quy hoạch 42 công viên, diện tích công viên trên đầu người vẫn còn thấp. Việc sử dụng tạm thời các khu đất chưa triển khai làm vườn hoa, công viên mini, nhà văn hoá cộng đồng hay chợ phiên là giải pháp thiết thực, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và giảm áp lực môi trường.”
Những không gian xanh này không chỉ giảm hiện tượng ô nhiễm, an ninh trật tự và cải thiện mỹ quan đô thị, mà còn tạo ra giá trị xã hội thiết thực: nơi người dân tập thể dục, tổ chức sự kiện cộng đồng, và tăng cường gắn kết xã hội.
Kết luận và hướng đi
Việc “hồi sinh” các khu đất trống thành công viên mini, tiểu công viên và không gian cộng đồng không chỉ là giải pháp tối ưu sử dụng đất, mà còn là biểu hiện của một đô thị lấy con người làm trung tâm. Khi mỗi khoảng trống được lấp đầy bằng tiện ích công cộng, TP.HCM sẽ trở nên xanh hơn, thân thiện hơn và đáng sống hơn.
Đọc thêm các dự án xanh khác của TP.HCM và chia sẻ ý kiến của bạn về mô hình này!