Nội dung chính
Phu Ngọc Lan, nữ tác giả Pa Dí của Lào Cai, ghi dấu ấn âm nhạc miền núi qua ca khúc “Mùa hoa đỗ quyên” và “Sa Pa nghiêng”, mở ra trình sáng tạo cảm xúc.
Được sinh ra trong cộng đồng Pa Dí, một dân tộc chỉ khoảng hai nghìn người, Phu Ngọc Lan sớm thể hiện tài năng nghệ thuật. Năm 1993, khi còn là học sinh lớp 12, cô tham gia Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh Lào Cai với vai trò diễn viên múa, mở đầu cho hơn mười năm gắn bó với sân khấu di động khắp các bản làng.
Tiểu sử và hành trình nghệ thuật
Sau khi rời sân khấu, Lan chuyển sang công tác tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai. Niềm đam mê văn hoá‑nghệ thuật không hề phai nhạt; cô tiếp tục viết thơ, tạo nền tảng ngôn từ phong phú cho các sáng tác âm nhạc sau này.
Các tác phẩm tiêu biểu
Cho đến năm 2014, ca khúc “Mùa hoa đỗ quyên” (lời thơ của Công Thế) đã giành giải C Cuộc thi sáng tác về Vườn Quốc gia Hoàng Liên, khẳng định vị thế của Lan trong cộng đồng âm nhạc Sa Pa. Năm 2024, “Sa Pa nghiêng” (lời Nguyễn Văn Tông) đạt Giải A Giải thưởng Văn học‑Nghệ thuật tỉnh, minh chứng cho khả năng đa dạng phong cách – từ giai điệu nhẹ nhàng, mơ màng tới nhịp điệu trẻ trung, hiện đại.
Phân tích âm nhạc và ý nghĩa
“Mùa hoa đỗ quyên” dựa trên hình ảnh hoa đỗ quyên nở rộ vào buổi sáng mai, “như tiên nữ giáng trần”. Giai điệu được Lan dệt nên bằng những nốt nhạc mượt mà, tạo cảm giác bồng bềnh như sương sớm phủ lên thảm hoa. Ngược lại, “Sa Pa nghiêng” mang nhịp điệu nhanh hơn, pha chút âm hưởng hiện đại, đồng thời khắc họa hình ảnh cô gái Mông trong sương mù, thể hiện sự giao thoa giữa truyền thống và xu hướng mới.
Theo nhận xét của nghệ sĩ Trần Sáng, Nguyên Trưởng Phòng Nghệ thuật Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh, cả hai ca khúc đều có “ca từ giàu hình tượng, giai điệu dễ sân khấu hoá”, giúp chúng dễ dàng được trình diễn tại các lễ hội lớn ở Sa Pa và có tiềm năng lan tỏa lâu dài.
Đánh giá của giới chuyên môn
Phu Ngọc Lan không theo đuổi phong cách ồn ào hay “đánh dấu” bằng những chiêu trò quảng cáo. Cô viết bằng cảm xúc sâu sắc của một người yêu âm nhạc dân gian, tôn trọng giai điệu mộc mạc của đồng bào Pa Dí. Nhờ vậy, âm nhạc của cô luôn cảm giác tự nhiên, nhẹ nhàng, đồng thời mang lại giá trị văn hoá đặc trưng cho Lào Cai.
Nguyễn Thị Huyền