Thủ tướng Chính phủ khẳng định: mọi dự án đường sắt phải đáp ứng “3 có” và “2 không”.

Khung chỉ đạo chung

Vào ngày 9/1/2026, Văn phòng Chính phủ phát hành Thông báo số 17/TB‑VPCP, trong đó Thủ tướng Phạm Minh Chính đưa ra năm nguyên tắc “6 rõ”, ba nguyên tắc “3 tập trung”, và yêu cầu “3 có – 2 không” cho các dự án đường sắt trọng điểm.

1. “6 rõ” – Định hướng quản lý

• Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Mỗi công việc phải được giao cụ thể, theo dõi sát sao và đánh giá định kỳ.
• Bộ Xây dựng sẽ phối hợp Văn phòng Chính phủ xây dựng mẫu báo cáo chuẩn, giúp Ban Chỉ đạo nắm bắt tiến độ.

2. “3 tập trung” – Tập trung nguồn lực

Yêu cầu tập trung lãnh đạo, lực lượng và nguồn lực cho các dự án quan trọng, với người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm.

3. “3 có – 2 không” – Tiêu chí lợi ích và rủi ro

“3 có”: lợi ích cho Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
“2 không”: không có tham nhũng, tiêu cực; không để thất thoát, lãng phí tài sản và tiền bạc.

Nhiệm vụ cụ thể được giao cho các bộ, ngành và địa phương

4. Ban hành Nghị định nhanh chóng

Ba Nghị định dự kiến sẽ được hoàn thành trước 15/1/2026, bao gồm:

1. Hướng dẫn Luật đường sắt.
2. Quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng và tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp Việt Nam.
3. Quy định chi tiết thiết kế kỹ thuật tổng thể của dự án đường sắt quốc gia và địa phương.

5. Giải phóng mặt bằng và hỗ trợ tài chính

Địa phương phải tự giác giải phóng mặt bằng; nếu thiếu vốn phải báo cáo Thủ tướng trước 15/1/2026. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm hướng dẫn bồi thường, tái định cư.

6. Đào tạo nguồn nhân lực

Bộ Xây dựng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam sẽ triển khai Đề án đào tạo, xây dựng lộ trình và kế hoạch cụ thể, đặc biệt cho tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.

7. Phát triển công nghiệp đường sắt và chuyển giao công nghệ

TCV‑VN và VNPT sẽ chịu trách nhiệm phát triển công nghệ hệ thống thông tin, tín hiệu và điều khiển cho các dự án.

Triển khai các dự án trọng điểm

Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

• Hướng tuyến: Bộ Xây dựng sẽ xác định sớm để địa phương tiến hành bồi thường.
• Lựa chọn công nghệ: Tuân thủ Thông báo 03/TB‑VPCP (04/1/2026), đánh giá kinh tế‑kỹ thuật cho tốc độ 350 km/h.
• Hình thức đầu tư: Xây dựng tiêu chí lựa chọn công, PPP hoặc hình thức kinh doanh, đảm bảo minh bạch.

Đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

• Hoàn thiện báo cáo NCKT vào tháng 3/2026, phê duyệt dự án tháng 7/2026, khởi công tháng 12/2026.
• Đàm phán vay vốn được Bộ Tài chính dẫn dắt, phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Xây dựng trong Q1/2026.
• Đảm bảo vốn qua tăng thu, tiết kiệm chi và nguồn vốn công trung hạn.

Đường sắt Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Móng Cái

Quận Quảng Ninh sẽ làm chủ đầu tư theo quy trình pháp luật; Bộ Xây dựng đẩy nhanh thỏa thuận kỹ thuật với Trung Quốc, dự kiến hoàn thành quy hoạch trong năm 2026.

Đường sắt đô thị

Hà Nội và TP.HCM sẽ tự chủ triển khai các tuyến, đồng thời Bộ Xây dựng và Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ ban hành tiêu chuẩn chung cho đường sắt đô thị, hoàn thành vào tháng 6/2026.

Việc thực hiện chặt chẽ các chỉ tiêu “3 có, 2 không” không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro tài chính mà còn nâng cao lợi ích xã hội và kinh tế. Các nhà đầu tư, doanh nghiệp và người dân đều có cơ hội hưởng lợi từ hệ thống giao thông hiện đại, góp phần thúc đẩy tăng trưởng GDP và kết nối vùng miền.

Bạn nghĩ gì về các biện pháp này? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật tin tức về hạ tầng giao thông Việt Nam.

Chính phủ vừa công bố Nghị định 4/2026/NĐ-CP, xác định 8 tiêu chuẩn bắt buộc cho các doanh nghiệp muốn cung cấp dịch vụ và hàng hóa công nghiệp đường sắt.

Nghị định 4/2026/NĐ-CP – Bối cảnh và mục tiêu

Vào ngày 10/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 4/2026/NĐ-CP, quy định cách thức giao nhiệm vụ, đặt hàng và tiêu chí lựa chọn tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam tham gia cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp cho các dự án đường sắt. Đặc biệt, nghị định chỉ áp dụng cho các dự án sử dụng ngân sách nhà nước (không kể nguồn kinh phí chi thường xuyên), nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả chi tiêu công.

8 tiêu chí trọng yếu để trở thành nhà cung cấp

1. Đăng ký ngành nghề và giấy phép phù hợp

Doanh nghiệp phải có chức năng, nhiệm vụ và giấy phép kinh doanh tương thích với nhiệm vụ được giao, tránh trường hợp cung cấp ngoài phạm vi được phép.

2. Tình trạng pháp lý sạch

Không đang trong quá trình giải thể, không bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và không nằm trong danh sách mất khả năng thanh toán theo quy định phá sản.

3. Năng lực tài chính

• Giá trị tài sản ròng của năm tài chính gần nhất không âm.
• Doanh thu bình quân 3 năm gần nhất ≥ 8.000 tỷ đồng (đối với doanh nghiệp >3 năm) hoặc vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng (đối với doanh nghiệp <3 năm).
• Đối với vốn đầu tư nước ngoài, ít nhất 35% phải do nhà đầu tư trong nước sở hữu.

4. Cơ sở vật chất

Có nhà xưởng, kho, bãi, máy móc, thiết bị và dây chuyền công nghệ đáp ứng yêu cầu, ưu tiên các doanh nghiệp có cơ sở đào tạo, nghiên cứu và phát triển dịch vụ công nghiệp đường sắt hiện đại.

5. Năng lực nhân sự

Đảm bảo đội ngũ chuyên gia, kỹ thuật viên, công nhân có trình độ, nghiệp vụ và tay nghề đáp ứng yêu cầu của dự án.

6. Kinh nghiệm và năng lực thực hiện

• Có giải pháp kỹ thuật, quy trình sản xuất và cam kết nội địa hoá sản phẩm theo lộ trình Bộ Công Thương.
• Đã thực hiện ít nhất một dự án tương tự hoặc có thỏa thuận hợp tác với đối tác có kinh nghiệm.
• Cam kết chuyển giao công nghệ (đối với đối tác nước ngoài) và có kế hoạch nhận chuyển giao công nghệ.
• Bảo đảm tiến độ, có kế hoạch huy động nguồn lực và chính sách bảo hành, bảo trì dài hạn.

7. Chất lượng sản phẩm

Phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, có quy trình kiểm soát chất lượng, chứng nhận hợp chuẩn/hợp quy (hoặc cam kết cung cấp khi bàn giao).

8. Giá cả và chi phí

Giá phải cạnh tranh, công khai, minh bạch và không vượt dự toán đã được phê duyệt.

Áp dụng thực tiễn

Theo báo cáo của Bộ Giao thông Vận tải, đến năm 2030 Việt Nam dự kiến đầu tư hơn 500.000 tỷ đồng cho hạ tầng đường sắt. Việc tuân thủ 8 tiêu chí trên sẽ giúp các doanh nghiệp tăng khả năng thắng thầu, đồng thời giảm rủi ro pháp lý và tài chính. Các nhà cung cấp nên rà soát sổ sách tài chính, chuẩn bị chứng nhận chất lượng và xây dựng kế hoạch nội địa hoá ngay hôm nay.

Bạn là nhà cung cấp tiềm năng? Hãy kiểm tra xem doanh nghiệp mình đã đáp ứng đủ 8 tiêu chí chưa và chuẩn bị hồ sơ dự thầu kịp thời.