Quyết định rút khỏi 66 tổ chức quốc tế của Trump đang làm thay đổi cục diện hợp tác đa phương trên toàn thế giới.

Vào ngày 7/1, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh đình chỉ hỗ trợ của Hoa Kỳ đối với 66 tổ chức, cơ quan và ủy ban quốc tế, trong đó hơn 30 đơn vị thuộc Liên hợp quốc. Động thái này phản ánh quan điểm “Nước Mỹ là trên hết” của chính quyền và đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chính sách đa phương của Hoa Kỳ.

Mỹ rút khỏi 66 tổ chức quốc tế: Bối cảnh và quyết định

Chính quyền Trump cho rằng nhiều cơ quan quốc tế có hoạt động trùng lặp, quản lý kém hiệu quả và thậm chí gây đe dọa tới chủ quyền, tự do và thịnh vượng của Mỹ. Các tiêu chí này đã được dùng để rà soát và loại bỏ các tổ chức mà Washington cho là không mang lại lợi ích trực tiếp.

Những tổ chức bị ảnh hưởng

Các cơ quan Liên hợp quốc

• UN Women – cơ quan thúc đẩy bình đẳng giới.
• UNFPA (Quỹ Dân số Liên hợp quốc) – tập trung vào kế hoạch hoá gia đình, sức khỏe bà mẹ và trẻ em.
• UNCTAD (Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển).
• Diễn đàn Năng lượng Quốc tế, Sổ đăng ký Vũ khí Thông thường của Liên hợp quốc, Ủy ban Xây dựng Hòa bình.
• Công ước Khung của Liên hợp quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC) – nền tảng pháp lý cho Hiệp định Paris.

Các tổ chức đa phương khác

• Đối tác Hợp tác Đại Tây Dương.
• Viện Quốc tế về Dân chủ và Hỗ trợ Bầu cử.
• Diễn đàn Chống Khủng bố Toàn cầu.

Tác động kinh tế và chính trị

Tài chính Liên hợp quốc và nợ của Mỹ

Mỹ vẫn là nhà tài trợ lớn nhất cho ngân sách thường xuyên của Liên hợp quốc, chiếm khoảng 22% tổng ngân sách. Tuy nhiên, theo phát ngôn viên Liên hợp quốc Stephane Dujarric, Hoa Kỳ chưa thanh toán bất kỳ khoản nào trong năm tài chính vừa qua và hiện đang nợ khoảng 1,5 tỷ USD.

Ảnh hưởng tới chính sách khí hậu

Việc rút khỏi UNFCCC và các cơ quan liên quan làm giảm vai trò lãnh đạo của Mỹ trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Công ước Khung, ký kết năm 1992 với 198 quốc gia, là cơ sở tài chính cho các dự án giảm phát thải ở các nước đang phát triển và là tiền đề cho Hiệp định Paris.

Gina McCarthy, cựu Cố vấn Khí hậu Nhà Trắng, cho rằng “Mỹ đang bỏ đi hàng chục năm vai trò lãnh đạo trong vấn đề khí hậu, khiến thế giới mất đi một đối tác quan trọng trong việc chuyển sang năng lượng sạch.”

Hậu quả cho doanh nghiệp Mỹ

David Widawsky, Giám đốc Viện Tài nguyên Thế giới, cảnh báo rằng các công ty Mỹ có thể mất lợi thế cạnh tranh khi các quốc gia khác nắm bắt cơ hội việc làm và thương mại từ nền kinh tế năng lượng sạch đang bùng nổ.

Quan điểm của chuyên gia và phản hồi quốc tế

Daniel Forti, Trưởng bộ phận phụ trách Liên hợp quốc tại International Crisis Group, nhận định: “Chúng ta đang chứng kiến một cách tiếp cận đa phương theo kiểu ‘hoặc là theo cách của tôi, hoặc không có gì cả’.”

Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres bày tỏ tiếc nuối trước quyết định này và nhấn mạnh rằng khoản tài trợ của Mỹ là “nghĩa vụ bắt buộc” đối với nhiều cơ quan UN.

Những câu hỏi còn bỏ ngỏ và triển vọng tương lai

Liệu việc rút khỏi các tổ chức quốc tế có làm suy giảm ảnh hưởng của Washington trong các vấn đề toàn cầu như an ninh, y tế công cộng và chống khủng bố? Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp sẽ phải thích nghi như thế nào trong bối cảnh đa phương ngày càng bị thách thức?

Hãy chia sẻ quan điểm của bạn và theo dõi các bản tin tiếp theo để nắm bắt diễn biến mới nhất.