Nội dung chính
Động thái mới của Chính phủ trong cuộc chiến chống hàng giả, buôn lậu
Nhằm tăng tính răn đe, Chính phủ đang xem xét nâng mức phạt cho các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Những bước đi quan trọng đã được công bố
Văn phòng Chính phủ qua Văn bản 27/TB‑VPCP công bố kết luận của Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn tại hội nghị trực tuyến toàn quốc Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả (BL, GLTM, HG). Nội dung trọng tâm là rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật để nâng mức xử phạt, đảm bảo tính răn đe mạnh mẽ hơn.
Thực trạng 2025: “Phần nổi của tảng băng chìm”
- Trong tháng 5/2025, Thủ tướng ký Công điện 65/CĐ‑TTg (15/5) và Chỉ thị 13/CT‑TTg (17/5) nhằm đẩy lùi BL, GLTM, HG.
- Đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý hơn 123.000 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, buôn lậu; khởi tố 3.100 vụ hình sự (tăng 2,75% so với 2024) và bắt giữ hơn 5.400 đối tượng (tăng 17,58%).
- Ví dụ tiêu biểu: một nhóm lợi dụng “thương hiệu cá nhân” sản xuất kẹo có chất độc, quảng cáo “ăn 1 viên kẹo bằng 1 đĩa rau”; một đường dây sản xuất tới 4,5 triệu lon sữa giả.
Những khó khăn còn tồn tại
Chính phủ nhận định các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, có tổ chức, liên kết chặt chẽ giữa các khâu. Đồng thời, một số cán bộ, công chức còn “buông lỏng quản lý, bao che” cho vi phạm, khiến số vụ phát hiện chưa phản ánh đúng thực tế, gây lo lắng cho người dân, ảnh hưởng tới sức khỏe, môi trường đầu tư và hội nhập quốc tế.
Hệ thống pháp luật hiện hành còn gặp các vấn đề:
- Quy định chồng chéo, chưa đồng bộ.
- Mức phạt hành chính trong lĩnh vực thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả còn thấp, chưa đủ sức răn đe.
Giải pháp đề xuất: Tăng mức phạt và mức án
Theo quy định, các hành vi BL, GLTM, HG quy mô nhỏ thường bị xử phạt tiền dựa trên giá trị hàng hóa; khi quy mô lớn sẽ bị truy cứu hình sự. Tuy nhiên, vì lĩnh vực này mang “siêu lợi nhuận”, nhiều đối tượng vẫn sẵn sàng vi phạm.
Để “giải quyết tận gốc”, chuyên gia đề xuất:
- Hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn về hàng hóa, đồng thời đồng bộ hoá các quy định pháp luật.
- Tăng mức phạt hành chính lên tối đa 10‑15 % giá trị hàng hóa, hoặc áp dụng mức phạt cố định cao hơn cho các vi phạm lặp lại.
- Áp dụng mức án tù nặng hơn cho các tổ chức vi phạm quy mô lớn, đặc biệt là những trường hợp gây nguy hiểm đến sức khỏe cộng đồng.
- Đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, đồng thời nâng cao năng lực và đạo đức của cán bộ, công chức trong lĩnh vực này.
Những biện pháp này không chỉ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính, mà còn góp phần tạo môi trường đầu tư an toàn, nâng cao uy tín thương hiệu Việt Nam trên trường quốc tế.
Nguyễn Trường Giang