Khoa học – Vanhoadoisong.com https://vanhoadoisong.com Trang thông tin văn hóa & đời sống Sun, 05 Oct 2025 20:04:20 +0000 vi hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.2 https://cloud.linh.pro/vanhoadoisong/2025/08/vanhoadoisong.svg Khoa học – Vanhoadoisong.com https://vanhoadoisong.com 32 32 Trí tuệ nhân tạo tái định hình chăm sóc tim mạch như thế nào? https://vanhoadoisong.com/tri-tue-nhan-tao-tai-dinh-hinh-cham-soc-tim-mach-nhu-the-nao/ Sun, 05 Oct 2025 20:04:18 +0000 https://vanhoadoisong.com/tri-tue-nhan-tao-tai-dinh-hinh-cham-soc-tim-mach-nhu-the-nao/

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực tim mạch học, với những ứng dụng rộng rãi và tiềm năng trong chẩn đoán và điều trị. Tại Hội nghị khoa học thường niên năm 2025 do Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) tổ chức, TS-BS Giang Minh Nhật – Phó trưởng khoa Hồi sức tim mạch, Bệnh viện Nhân dân Gia Định – đã trình bày về các ứng dụng của AI trong tim mạch học, mở ra những triển vọng mới cho ngành y học này.

Theo bác sĩ Nhật, hình ảnh học tim mạch đang là lĩnh vực tiên phong trong việc ứng dụng AI, với các công cụ hỗ trợ như điện tâm đồ (ECG), siêu âm tim, CT tim, MRI tim, cũng như trong việc phân tích đặc điểm lâm sàng, tiên lượng và quyết định lâm sàng. AI đã được ứng dụng trong ECG để dự đoán các tình trạng như rung nhĩ, suy tim có phân suất tống máu giảm và hẹp van động mạch chủ, giúp bác sĩ có thể phát hiện sớm và chính xác hơn các vấn đề tim mạch.

Trong siêu âm tim, AI đóng vai trò quan trọng trong việc nhận diện cấu trúc cơ tim, đo đạc tự động và hỗ trợ báo cáo cũng như chẩn đoán. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu sai sót do con người mà còn tăng tốc độ chẩn đoán, cho phép bác sĩ đưa ra quyết định điều trị kịp thời hơn. Ngoài ra, AI cũng được sử dụng trong CT tim để cải thiện chất lượng hình ảnh, giảm liều xạ và cải thiện dự báo kết cục, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân.

Đặc biệt, ứng dụng của AI trong MRI tim đã giúp đánh giá xơ hóa cơ tim và nâng cao khả năng đánh giá cấu trúc tim và đặc tính mô. Qua đó, bác sĩ có thể có cái nhìn toàn diện hơn về tình trạng tim của bệnh nhân, giúp đưa ra kế hoạch điều trị hiệu quả hơn. AI cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích đặc điểm lâm sàng, giúp đưa ra phân tích toàn diện về thông tin thu được và liên hệ thông tin đó với kết quả lâm sàng.

Một trong những ứng dụng nổi bật của AI trong tim mạch học là mô hình song sinh số, tức là bản sao số hóa một cá nhân cùng môi trường của người đó. Mô hình này giúp nâng cao hiệu quả hỗ trợ quyết định lâm sàng và dự báo kết quả trong lĩnh vực tim mạch. Tuy nhiên, bác sĩ Nhật cũng nhấn mạnh rằng mặc dù mô hình song sinh số đã được xem là kiến trúc mô phỏng tiên tiến nhất trong lĩnh vực kỹ thuật, nhưng trong y học, đây vẫn là một lĩnh vực đang phát triển và còn nhiều thách thức cần được giải quyết.

Theo bác sĩ Nhật, việc ứng dụng AI trong tim mạch học đã mang lại nhiều kết quả tích cực và hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, để đảm bảo rằng AI được ứng dụng một cách an toàn và hiệu quả trong lĩnh vực tim mạch học, cần phải có nhiều nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng. Điều này sẽ giúp khẳng định giá trị của AI trong việc hỗ trợ bác sĩ và cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân tim mạch.

Trước những triển vọng và thách thức của AI trong tim mạch học, bác sĩ Nhật cho rằng, việc hợp tác giữa các chuyên gia y tế, kỹ sư và nhà phát triển công nghệ là điều cần thiết để tiếp tục phát triển và cải thiện các ứng dụng của AI trong lĩnh vực này. Qua đó, AI không chỉ là một công cụ hỗ trợ, mà còn là một phần không thể thiếu trong việc chăm sóc và điều trị bệnh nhân tim mạch trong tương lai.

]]>
Phương pháp bảo quản xoài tươi bằng ozone giúp kéo dài thời gian lên đến 28 ngày https://vanhoadoisong.com/phuong-phap-bao-quan-xoai-tuoi-bang-ozone-giup-keo-dai-thoi-gian-len-den-28-ngay/ Sat, 04 Oct 2025 16:34:18 +0000 https://vanhoadoisong.com/phuong-phap-bao-quan-xoai-tuoi-bang-ozone-giup-keo-dai-thoi-gian-len-den-28-ngay/

Một nghiên cứu gần đây của Đại học Edith Cowan (Australia) đã tìm ra một phương pháp đơn giản chỉ kéo dài 10 phút có thể tạo nên bước đột phá trong việc bảo quản sau thu hoạch cho ngành trồng và kinh doanh xoài. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện rằng việc nhúng xoài vào nước có pha ozone trước khi đưa vào kho lạnh có thể kéo dài đáng kể thời gian bảo quản và giảm tỷ lệ hư hỏng.

(Ảnh: ECU)
(Ảnh: ECU)

Phương pháp này, gọi là “ozone hóa trong nước” (aqueous ozonation), đã được chứng minh giúp xoài giữ được độ tươi ngon lên đến 28 ngày, gấp đôi thời gian bảo quản hiện tại, đồng thời giảm 40% tình trạng tổn thương do lạnh. Dưới sự dẫn dắt của Tiến sĩ Mekhala Vithana từ Trường Khoa học của ECU, nghiên cứu đã được thử nghiệm trên giống xoài Kensington Pride – giống xoài phổ biến nhất tại Australia.

Trái xoài được ngâm trong nước ozone trong vòng 10 phút rồi đưa vào kho lạnh ở nhiệt độ 5°C – vốn là mức nhiệt được coi là quá lạnh đối với các loại trái cây nhiệt đới. Thông thường, xoài Kensington Pride chỉ có thể bảo quản trong khoảng hai tuần ở 13°C trước khi bắt đầu chín. Tuy nhiên, với phương pháp ozone hóa, các nhà nghiên cứu có thể bảo quản xoài ở 5°C đến 28 ngày mà tổn thương do lạnh lại giảm rõ rệt so với trái không xử lý.

Kết quả nghiên cứu mở ra hướng đi mới cho bài toán thất thoát thực phẩm trong chuỗi cung ứng xoài, đặc biệt khi nhu cầu tiêu thụ xoài toàn cầu đang gia tăng, đồng nghĩa với lượng rác thải thực phẩm cũng ngày càng lớn. Tại Australia, khoảng 20% sản lượng xoài bị thất thoát sau thu hoạch. Riêng nhóm rau quả đã chiếm khoảng một nửa tổng lượng thực phẩm lãng phí trên toàn quốc.

Bảo quản lạnh là yếu tố then chốt để kéo dài thời gian lưu thông sản phẩm ra thị trường. Nhưng xoài rất nhạy cảm với nhiệt độ thấp và tổn thương do lạnh sẽ gây hại cho vỏ và chất lượng trái, khiến sản phẩm mất giá trị thương mại và góp phần vào tình trạng lãng phí thực phẩm trên diện rộng.

Nghiên cứu cho thấy ozone hóa trong nước là phương pháp bền vững và tiết kiệm, có thể dễ dàng tích hợp vào dây chuyền xử lý hiện tại. Công nghệ này vốn đã được ứng dụng trong tiệt trùng rau quả thương mại và có thể dùng sau các bước xử lý nhiệt theo tiêu chuẩn kiểm dịch hoặc như một bước độc lập sau khi thu hoạch. Thông tin chi tiết về nghiên cứu có thể được tìm thấy tại Đại học Edith Cowan.

]]>
Dùng quạt làm mát thế nào cho hiệu quả khi trời nóng trên 37 độ C? https://vanhoadoisong.com/dung-quat-lam-mat-the-nao-cho-hieu-qua-khi-troi-nong-tren-37-do-c/ Sat, 04 Oct 2025 13:49:34 +0000 https://vanhoadoisong.com/dung-quat-lam-mat-the-nao-cho-hieu-qua-khi-troi-nong-tren-37-do-c/

Nghiên cứu mới công bố trên tạp chí JAMA Network Open đã tìm ra cách sử dụng quạt điện hiệu quả trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Các nhà khoa học tại Đại học Montréal (Canada) đã thực hiện nghiên cứu và phát hiện ra rằng máy quạt vẫn có thể giúp làm mát hiệu quả ở nhiệt độ lên tới 37-38°C nếu được sử dụng đúng cách.

Nên uống nước đều đặn từng ngụm nhỏ để duy trì quá trình làm mát
Nên uống nước đều đặn từng ngụm nhỏ để duy trì quá trình làm mát

Tiến sĩ Daniel Gagnon, chuyên gia về sinh lý nhiệt và đồng tác giả nghiên cứu, cho biết rằng ở mức 38°C và độ ẩm 60%, sử dụng quạt giúp giảm nhẹ nhiệt độ cơ thể và giảm khối lượng công việc của tim – yếu tố đặc biệt quan trọng với người lớn tuổi. Người tham gia cũng báo cáo cảm giác dễ chịu và thoải mái hơn khi sử dụng quạt trong điều kiện này.

Tuy nhiên, nếu độ ẩm quá thấp, có thể sử dụng máy tạo độ ẩm, đặt cây xanh trong nhà hoặc đặt các bát nước xung quanh phòng để tăng hiệu quả làm mát. Khi nhiệt độ lên đến 40°C, quạt có thể phản tác dụng, làm tăng nhiệt độ cơ thể do không khí xung quanh nóng hơn nhiệt độ da.

Để sử dụng quạt hiệu quả, nghiên cứu khuyến cáo nên uống đủ nước để duy trì quá trình tiết mồ hôi. Người tham gia được yêu cầu uống khoảng 240 ml nước mỗi giờ. Ngoài ra, kết hợp làm ẩm da giúp quạt hoạt động hiệu quả hơn. Sử dụng bình xịt nước hoặc khăn ướt để duy trì độ ẩm trên da có thể giúp giảm gánh nặng cho tim, giảm tiết mồ hôi và tạo cảm giác mát mẻ hơn.

Lưu ý quan trọng khi sử dụng quạt là cần theo dõi nhiệt độ xung quanh và các dấu hiệu sức khỏe. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt, buồn nôn, nhức đầu hoặc mờ mắt, cần lập tức di chuyển khỏi nơi nóng, nghỉ ngơi và bù nước. Nếu triệu chứng không cải thiện trong vòng 1 giờ thì cần đi cấp cứu ngay.

Tóm lại, sử dụng quạt đúng cách, kết hợp giữ đủ nước, làm ẩm da và theo dõi nhiệt độ xung quanh là chiến lược hiệu quả để bảo vệ sức khỏe, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm gia tăng các đợt nắng nóng cực đoan.

]]>
Tận dụng cơ hội từ Nghị quyết để đổi mới nghiên cứu khoa học https://vanhoadoisong.com/tan-dung-co-hoi-tu-nghi-quyet-de-doi-moi-nghien-cuu-khoa-hoc/ Fri, 03 Oct 2025 19:04:20 +0000 https://vanhoadoisong.com/tan-dung-co-hoi-tu-nghi-quyet-de-doi-moi-nghien-cuu-khoa-hoc/

Nghị quyết số 57/NQ-TW đã mở ra những cơ hội lớn cho các tổ chức nghiên cứu khoa học tại Việt Nam. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Nguyễn Đình Đức, nguyên Chủ tịch Hội đồng Trường đại học Công nghệ, Đại học quốc gia, nghị quyết này mang đến bốn cơ hội chính. Thứ nhất, thúc đẩy tái cấu trúc và nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu theo hướng gắn kết với thực tiễn và nhu cầu phát triển đất nước. Thứ hai, tạo ra cơ hội hợp tác công-tư và liên kết quốc tế trong chuyển giao công nghệ theo mô hình ‘liên kết ba nhà’: Nhà nước-Nhà khoa học-Doanh nghiệp. Thứ ba, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động nghiên cứu, quản lý và kết nối tri thức. Thứ tư, tạo cú hích nâng cao chất lượng đội ngũ nghiên cứu, xây dựng môi trường học thuật sáng tạo.

Ngay sau khi Nghị quyết ban hành, các tổ chức nghiên cứu đã có những hành động cụ thể để đưa nghị quyết vào cuộc sống. Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội đã có những điều chỉnh quan trọng để phù hợp với xu thế phát triển và đáp ứng yêu cầu thực tiễn, tập trung vào các hướng nghiên cứu có tính ứng dụng cao. Các cơ sở nghiên cứu thuộc các đơn vị nhà nước và khu vực tư nhân đã quan tâm phát triển những sản phẩm, giải pháp có tính thực tiễn và khả năng ứng dụng cao.

Tuy nhiên, nhiều lĩnh vực tiềm năng vẫn chưa được đầu tư nghiên cứu để phát huy lợi thế, tận dụng các cơ hội từ Nghị quyết số 57-NQ/TW. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đồng Văn Quyền, Phó Viện trưởng Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho rằng Việt Nam có lợi thế lớn về đa dạng sinh học và nguồn vi sinh vật bản địa, nhưng ứng dụng công nghệ vi sinh vào cuộc sống vẫn còn hạn chế.

Để hiện thực hóa các chủ trương, cần tăng cường liên kết ‘Nhà nước-Nhà Khoa học-Doanh nghiệp-Cộng đồng’ trong hoạt động khoa học, công nghệ. Các viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm đổi mới sáng tạo cần trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Nguyễn Đình Đức cho rằng các cơ sở đào tạo, tổ chức nghiên cứu cần xác định rõ vai trò cốt lõi để thật sự trở thành trung tâm sáng tạo, nơi sản sinh tri thức và chuyển hóa tri thức thành công nghệ, thành sản phẩm.

Ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Chủ tịch Điều hành Tập đoàn CMC, đề xuất thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo của Hà Nội, đặt tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, theo mô hình đầu tư công-quản trị tư. Trung tâm này sẽ là đầu mối chiến lược kết nối các nguồn lực R&D, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ, hình thành các vườn ươm, tổ chức hoạt động khởi nghiệp, vận hành sàn giao dịch công nghệ và tạo ra không gian mở, thúc đẩy các sản phẩm ‘Make in Vietnam’ từ ý tưởng đến thương mại hóa.

Một số nhà khoa học chỉ ra nguyên nhân khiến đóng góp của khoa học công nghệ đối với phát triển kinh tế xã hội còn hạn chế là các đề tài nghiên cứu được xây dựng với thời gian thực hiện ngắn, không đủ giải quyết các bài toán khoa học-công nghệ mang tính nền tảng hoặc chiến lược; thiếu cơ chế tài trợ trung và dài hạn, khiến các nhóm nghiên cứu khó theo đuổi các hướng đi bền vững, có khả năng tạo ra đột phá công nghệ thật sự; còn thiếu các chương trình chuyển giao hiệu quả.

]]>
Việt Nam ra mắt mảnh ghép hộp sọ PEEK in 3D đầu tiên https://vanhoadoisong.com/viet-nam-ra-mat-manh-ghep-hop-so-peek-in-3d-dau-tien/ Fri, 03 Oct 2025 16:49:23 +0000 https://vanhoadoisong.com/viet-nam-ra-mat-manh-ghep-hop-so-peek-in-3d-dau-tien/

Ngày 2/8, tại Hà Nội, Công ty Cổ phần Y Sinh Ngọc Bảo đã tổ chức lễ ra mắt thiết bị y tế ‘Mảnh ghép hộp sọ PEEK in 3D cá thể hóa’. Đây là sản phẩm đầu tiên tại Việt Nam được Bộ Y tế cấp phép lưu hành. Thiết bị này đánh dấu một bước đột phá trong lĩnh vực phẫu thuật thần kinh – tạo hình và mở ra hướng đi mới cho ngành y học chính xác tại Việt Nam.

Thiết bị y tế này thuộc nhóm D, có tính cá thể hóa cao, được sản xuất bằng công nghệ in 3D hiện đại. Mỗi mảnh ghép được chế tạo riêng biệt dựa trên dữ liệu CT của từng bệnh nhân, đảm bảo độ chính xác tuyệt đối về kích thước, hình dạng và độ cong tự nhiên của hộp sọ. Vật liệu PEEK có tính trơ sinh học cao, nhẹ hơn Titanium, không gây từ tính, không nhiễu ảnh, đảm bảo an toàn tuyệt đối khi cấy ghép lâu dài trong cơ thể người.

Ảnh có chứa micrô, trang phục, văn bản, Người phát biểuNội dung do AI tạo ra có thể không chính xác.
Ảnh có chứa micrô, trang phục, văn bản, Người phát biểuNội dung do AI tạo ra có thể không chính xác.

Sản phẩm này cũng có thiết kế tai bắt vít chống sập lún, giúp loại bỏ nhu cầu sử dụng nẹp cố định, từ đó đơn giản hóa quy trình phẫu thuật, rút ngắn thời gian mổ, giảm sang chấn và tăng độ an toàn. Tại Việt Nam, mỗi năm có hàng nghìn bệnh nhân bị tổn thương hoặc khuyết hổng hộp sọ do tai nạn giao thông, u não, tai biến mạch máu não hoặc sau phẫu thuật thần kinh. Những khuyết hổng này nếu không được phục hồi kịp thời sẽ gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.

Ảnh có chứa bộ đồ, trang phục, đàn ông, Doanh nhânNội dung do AI tạo ra có thể không chính xác.
Ảnh có chứa bộ đồ, trang phục, đàn ông, Doanh nhânNội dung do AI tạo ra có thể không chính xác.

Trước đây, bệnh nhân thường được điều trị bằng cách ghép xương sọ tự thân hoặc ghép bằng lưới Titanium. Tuy nhiên, các phương pháp này có tỷ lệ biến chứng cao hoặc gặp nhiều hạn chế. Mảnh ghép hộp sọ PEEK in 3D cá thể hóa là giải pháp khắc phục toàn diện những bất cập trên. Tính đến nay, khoảng 200 bệnh nhân đã được cấy ghép mảnh ghép PEEK tại các bệnh viện lớn. Ca đầu tiên được thực hiện từ năm 2017 và sau 7 năm theo dõi, bệnh nhân ổn định hoàn toàn, không có biểu hiện viêm nhiễm hay thải loại.

TS Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị Y tế, khẳng định đây là một trong những minh chứng rõ nét cho năng lực nghiên cứu và sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực thiết bị y tế. Việc cấp phép chính thức cho sản phẩm này cũng góp phần hiện thực hóa chủ trương phát triển ngành công nghiệp thiết bị y tế nội địa theo tinh thần Nghị quyết 57 và 68 của Chính phủ.

Công ty Cổ phần Y Sinh Ngọc Bảo đang tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang các thiết bị khác, như mảnh ghép hàm mặt, hốc mắt, xương dài sau phẫu thuật ung thư, đĩa đệm cột sống, khớp mềm liên đốt ngón tay bằng silicone…, nhằm hướng tới một hệ sinh thái thiết bị y tế cá thể hóa, hiện đại, phục vụ hiệu quả cho y học chính xác.

Tìm hiểu thêm về công nghệ in 3D PEEK và ứng dụng của nó trong lĩnh vực y tế.

]]>
Những thói quen dùng điện thoại gây hại mà bạn không biết https://vanhoadoisong.com/nhung-thoi-quen-dung-dien-thoai-gay-hai-ma-ban-khong-biet/ Thu, 02 Oct 2025 14:50:33 +0000 https://vanhoadoisong.com/nhung-thoi-quen-dung-dien-thoai-gay-hai-ma-ban-khong-biet/

Việc ngửa màn hình điện thoại lên có vẻ như là một hành động vô hại, nhưng thực tế nó ẩn chứa nhiều mối nguy hiểm mà người dùng cần phải chú ý. Thứ nhất, khi màn hình điện thoại bị lộ, thông tin cá nhân của người dùng có thể bị tiết lộ, điều này gây ra những rủi ro về bảo mật. Những thông tin nhạy cảm có thể bị kẻ xấu tiếp cận và sử dụng vào những mục đích xấu, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và công việc của người dùng.

Mời quý độc giả xem thêm video: Top 10 Thiết Bị Công Nghệ 'Đáng Sợ' Của Tương Lai.
Mời quý độc giả xem thêm video: Top 10 Thiết Bị Công Nghệ ‘Đáng Sợ’ Của Tương Lai.

Không chỉ dừng lại ở đó, việc ngửa màn hình điện thoại lên còn có thể gây ra hư hỏng cho màn hình, dẫn đến những chi phí sửa chữa không đáng có. Khi màn hình điện thoại bị hư hỏng, người dùng có thể phải đối mặt với việc phải thay thế màn hình, điều này không chỉ tốn kém về mặt tài chính mà còn gây bất tiện trong quá trình sử dụng. Chi phí thay thế màn hình có thể lên đến vài triệu đồng, tùy thuộc vào loại điện thoại và mức độ hư hỏng.

Ngoài ra, việc để lộ thông tin cá nhân có thể dẫn đến những rủi ro về bảo mật, khi các thông tin nhạy cảm có thể bị kẻ xấu tiếp cận và sử dụng vào những mục đích xấu. Do đó, người dùng điện thoại nên có những biện pháp bảo vệ màn hình và thông tin cá nhân của mình. Sử dụng ốp lưng và bảo vệ màn hình là một trong những cách hiệu quả để bảo vệ điện thoại. Người dùng cũng nên thường xuyên kiểm tra và cập nhật các phần mềm bảo mật để đảm bảo an toàn cho thiết bị của mình.

Nhiều người có thói quen đặt điện thoại ngửa mặt lên bàn để dễ xem thông báo.
Nhiều người có thói quen đặt điện thoại ngửa mặt lên bàn để dễ xem thông báo.

Để nâng cao tính bảo mật cho điện thoại, người dùng có thể cài đặt các ứng dụng bảo mật, sử dụng mật khẩu mạnh và thường xuyên sao lưu dữ liệu. Việc thực hiện các biện pháp bảo vệ này sẽ giúp người dùng yên tâm khi sử dụng điện thoại và giảm thiểu rủi ro bị lộ thông tin cá nhân. Với sự phát triển của công nghệ, các nhà sản xuất điện thoại cũng đang không ngừng cải tiến và nâng cao tính bảo mật cho các sản phẩm của mình. Tuy nhiên, người dùng cũng cần phải có ý thức bảo vệ thiết bị của mình.

Người dùng có thể tìm hiểu thêm về các biện pháp bảo vệ điện thoại và thông tin cá nhân của mình tại các trang web của các nhà sản xuất điện thoại hoặc các trang web bảo mật. Google và Apple là hai trong số những nhà sản xuất điện thoại hàng đầu thế giới, và họ đều cung cấp các hướng dẫn và khuyến cáo về cách bảo vệ điện thoại và thông tin cá nhân của người dùng.

]]>
Phát hiện loài chuột tuyệt chủng xuất hiện tại Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng https://vanhoadoisong.com/phat-hien-loai-chuot-tuyet-chung-xuat-hien-tai-vuon-quoc-gia-phong-nha-ke-bang/ Wed, 01 Oct 2025 06:20:27 +0000 https://vanhoadoisong.com/phat-hien-loai-chuot-tuyet-chung-xuat-hien-tai-vuon-quoc-gia-phong-nha-ke-bang/

Ngày 2-8, một phát hiện bất ngờ và thú vị đã được công bố, liên quan đến loài chuột đá Trường Sơn, vốn được cho là đã tuyệt chủng từ kỷ Miocen, cách đây hơn 11 triệu năm. Loài gặm nhấm này đã được ghi nhận rõ ràng qua hệ thống bẫy ảnh tại Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.

Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, xác nhận rằng loài chuột đá Trường Sơn, một thành viên thuộc họ Diatomyidae, đã được phát hiện trong môi trường tự nhiên. Việc phát hiện này được thực hiện nhờ vào hệ thống bẫy ảnh hiện đại được thiết lập tại vườn quốc gia.

Loài chuột đá Trường Sơn là một loài gặm nhấm đặc hữu của khu vực, và trước đây, nó được cho là đã tuyệt chủng từ kỷ Miocen. Sự xuất hiện của loài này trong môi trường tự nhiên sau hàng triệu năm biến mất đã gây ra sự ngạc nhiên và hứng thú lớn trong cộng đồng khoa học cũng như những người yêu thiên nhiên.

Việc phát hiện loài chuột đá Trường Sơn tại Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng không chỉ giúp mở ra hy vọng về việc tìm hiểu thêm về loài gặm nhấm đặc biệt này mà còn góp phần vào công tác bảo tồn đa dạng sinh học của khu vực. Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, nổi tiếng với hệ động thực vật phong phú và là Di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận, tiếp tục khẳng định vị trí của mình trong việc bảo vệ và nghiên cứu các loài động vật quý hiếm.

Thông tin về phát hiện này đã thu hút sự quan tâm rộng rãi, và các nhà khoa học hy vọng rằng việc này sẽ mở ra những cơ hội mới để nghiên cứu về loài chuột đá Trường Sơn, cũng như thực hiện các biện pháp bảo vệ cần thiết để đảm bảo sự tồn tại của loài gặm nhấm đặc hữu này trong môi trường tự nhiên.

]]>
Cải thiện tỷ lệ thành công thụ thai với công cụ xét nghiệm gene tiên tiến https://vanhoadoisong.com/cai-thien-ty-le-thanh-cong-thu-thai-voi-cong-cu-xet-nghiem-gene-tien-tien/ Tue, 30 Sep 2025 21:24:15 +0000 https://vanhoadoisong.com/cai-thien-ty-le-thanh-cong-thu-thai-voi-cong-cu-xet-nghiem-gene-tien-tien/

Ngày vừa qua, tại Bệnh viện Đa khoa Đông Đô, đại diện từ Công ty Cổ phần Dịch vụ Phân tích Di truyền GENTIS đã có buổi trao đổi chuyên môn với đội ngũ bác sĩ sản khoa và hỗ trợ sinh sản của bệnh viện. Cuộc gặp gỡ tập trung vào việc giới thiệu và cập nhật thông tin về xét nghiệm Genratest, một công cụ tiên tiến giúp cải thiện hiệu quả điều trị trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, đặc biệt là trong những trường hợp thất bại chuyển phôi nhiều lần.

ThS. Nguyễn Thị Thanh Hằng (Chuyên viên GENTIS) mang đến những thông tin hữu ích về xét nghiệm Genratest mà GENTIS đang phát triển đến với buổi sinh hoạt khoa học.
ThS. Nguyễn Thị Thanh Hằng (Chuyên viên GENTIS) mang đến những thông tin hữu ích về xét nghiệm Genratest mà GENTIS đang phát triển đến với buổi sinh hoạt khoa học.

Buổi sinh hoạt khoa học có sự tham gia của BSCKII. Tăng Đức Cương, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đông Đô, Giám đốc Đông Đô IVF Center, cùng ThS. BS Ngô Thị Diễm, Trưởng khoa Phụ sản bệnh viện Đông Đô, cũng như các chuyên gia, bác sĩ, kỹ thuật viên và điều dưỡng của bệnh viện.

BSCKII. Tăng Đức Cương - Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đông Đô, Giám đốc Đông Đô IVF Center - Bệnh viện Đông Đô cùng những trao đổi tích cực về xét nghiệm Genratest của GENTIS.
BSCKII. Tăng Đức Cương – Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đông Đô, Giám đốc Đông Đô IVF Center – Bệnh viện Đông Đô cùng những trao đổi tích cực về xét nghiệm Genratest của GENTIS.

Trong buổi trao đổi, ThS. Nguyễn Thị Thanh Hằng từ GENTIS đã trình bày một bài báo cáo khoa học với chủ đề ‘Công nghệ Genratest: Xác định cửa sổ làm tổ tối ưu cho chuyển phôi’. Bài báo cáo đã thu hút sự quan tâm lớn từ các chuyên gia và bác sĩ tham dự.

Genratest là xét nghiệm phân tích biểu hiện gene nội mạc tử cung nhằm xác định chính xác ‘cửa sổ làm tổ’ của từng phụ nữ. Đây là thời điểm nội mạc tử cung sẵn sàng tiếp nhận phôi làm tổ. Xét nghiệm này được thực hiện thông qua sinh thiết nội mạc tử cung và giải trình tự gen bằng công nghệ NGS. Genratest phân tích hơn 200 gene liên quan đến quá trình tiếp nhận phôi, giúp bác sĩ xác định chính xác thời điểm nên chuyển phôi để đạt tỷ lệ thành công cao nhất.

Khoảng 30-35% bệnh nhân có tiền sử thất bại chuyển phôi nhiều lần được xác định có ‘cửa sổ làm tổ’ lệch so với tiêu chuẩn thông thường. Genratest ra đời như một bước đột phá trong điều trị IVF cá thể hóa, hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định đúng đắn và kịp thời trong chuyển phôi, từ đó tăng khả năng làm tổ và giảm thiểu những chu kỳ thất bại không rõ nguyên nhân.

Tại buổi làm việc, các chuyên gia và bác sĩ của bệnh viện Đông Đô đã đặt nhiều câu hỏi chuyên môn xoay quanh xét nghiệm Genratest. Bà Dương Thị Phượng, Trưởng nhóm R&D GENTIS, đã chia sẻ cụ thể về quy trình lấy mẫu, phân tích và trả kết quả Genratest. Mẫu sinh thiết nội mạc được thu thập trong chu kỳ, sau đó được xử lý tại phòng lab của GENTIS đạt chuẩn quốc tế ISO15189. Kết quả sẽ có sau 10-12 ngày làm việc, giúp bác sĩ có cơ sở khoa học để điều chỉnh chính xác thời điểm chuyển phôi trong chu kỳ tiếp theo.

Buổi làm việc cũng trình bày các dữ liệu lâm sàng đáng chú ý từ các nghiên cứu tại Việt Nam và quốc tế về việc áp dụng chuyển phôi cá thể hóa dựa trên kết quả Genratest. Tỷ lệ mang thai lâm sàng đã được cải thiện rõ rệt ở nhiều trường hợp. Genratest được đánh giá là một công cụ hữu ích cho nhóm bệnh nhân đang gặp khó khăn trong hành trình làm cha mẹ.

BSCKII. Tăng Đức Cương chia sẻ: ‘Chúng tôi đánh giá cao tính ứng dụng của Genratest trong điều trị IVF hiện đại. Với đội ngũ bác sĩ giỏi, kết hợp công nghệ mới, chúng tôi tin rằng việc cá thể hóa điều trị – đặc biệt là chuyển phôi – sẽ là chìa khóa giúp nâng cao tỷ lệ thành công và giảm gánh nặng cho người bệnh.’

Buổi làm việc cũng mở ra định hướng hợp tác giữa GENTIS và Bệnh viện Đông Đô trong thời gian tới, đặc biệt trong việc triển khai xét nghiệm Genratest trong quy trình điều trị thường quy và nghiên cứu lâm sàng. Đây là bước tiến đáng chú ý trong việc nâng cao chất lượng điều trị vô sinh – hiếm muộn tại Việt Nam, đưa công nghệ sinh học phân tử vào phục vụ cộng đồng một cách thiết thực và hiệu quả.

]]>
Miếng dán phát hiện ung thư da tại nhà từ Đại học Michigan https://vanhoadoisong.com/mieng-dan-phat-hien-ung-thu-da-tai-nha-tu-dai-hoc-michigan/ Mon, 29 Sep 2025 19:36:44 +0000 https://vanhoadoisong.com/mieng-dan-phat-hien-ung-thu-da-tai-nha-tu-dai-hoc-michigan/

Các nhà khoa học tại Đại học Michigan đang phát triển một công nghệ mới, cho phép phát hiện ung thư da thông qua một miếng dán nhỏ tại nhà. Thiết bị được gọi là ExoPatch, sử dụng các kim siêu nhỏ để thu thập các exosome từ tế bào da, giúp xác định sự hiện diện của ung thư.

Exosome là các túi nhỏ, có kích thước nano, được tế bào tiết ra để giao tiếp và vận chuyển thông tin giữa các tế bào. Chúng chứa nhiều loại phân tử sinh học như protein, axit nucleic, lipid và có vai trò quan trọng trong nhiều quá trình sinh học, bao gồm cả sự phát triển của tế bào và bệnh lý… có liên quan đến ung thư.

Miếng dán tại nhà có thể giúp phát hiện ung thư da- Ảnh 2.
Miếng dán tại nhà có thể giúp phát hiện ung thư da- Ảnh 2.

Miếng dán ExoPatch chứa một loại gel thu hút các exosome của tế bào da đến các kim siêu nhỏ trên miếng dán. Sau khi gỡ bỏ, miếng dán được đặt trong một dung dịch axit để các exosome được giải phóng vào dung dịch. Tương tự như xét nghiệm COVID-19 tại nhà, que thử nhúng vào dung dịch sẽ hiển thị hai vạch nếu có dấu hiệu của bệnh ung thư hắc tố hoặc chỉ hiển thị một vạch nếu không có.

Theo GS. Sunitha Nagrath, đồng tác giả nghiên cứu, một người da trắng có nốt ruồi, hiện phải đến bác sĩ khoảng sáu tháng một lần để gửi mẫu sinh thiết xem chúng là ác tính hay lành tính. Với xét nghiệm này, họ có thể tự xét nghiệm tại nhà, nhận kết quả ngay lập tức.

Nhóm nghiên cứu đã chứng minh được tính hiệu quả của ExoPatch trong việc phân biệt khối u ác tính với mô khỏe mạnh ở chuột. Nếu thành công, phương pháp này có thể là cuộc cách mạng hóa trong việc phát hiện ung thư da.

Hiện các nhà nghiên cứu đang lên kế hoạch thí điểm trên người, sau đó là các thử nghiệm lâm sàng. Nghiên cứu này được tài trợ bởi Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ và nhóm nghiên cứu đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế.

Phát hiện sớm ung thư da là rất quan trọng. Các dấu hiệu ban đầu của ung thư da khá đa dạng. Người dân có thể áp dụng quy tắc ABCDE để kiểm tra các tổn thương bất thường trên cơ thể. Việc phát triển công nghệ mới như ExoPatch mở ra hy vọng mới trong việc phòng chống và điều trị ung thư da.

]]>
Nhiều hoạt động quan trọng về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong tháng 7 https://vanhoadoisong.com/nhieu-hoat-dong-quan-trong-ve-khoa-hoc-cong-nghe-doi-moi-sang-tao-trong-thang-7/ Mon, 29 Sep 2025 01:22:05 +0000 https://vanhoadoisong.com/nhieu-hoat-dong-quan-trong-ve-khoa-hoc-cong-nghe-doi-moi-sang-tao-trong-thang-7/

Tháng 7 vừa qua đã chứng kiến nhiều hoạt động và sự kiện nổi bật trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST & CĐS). Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2025 và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm. Hội nghị này là dịp để Bộ KH&CN đánh giá kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm, đồng thời đề ra các nhiệm vụ và giải pháp cần thiết để hoàn thành mục tiêu trong năm 2025.

Trong khuôn khổ các hoạt động của Bộ KH&CN, 3 nền tảng số phục vụ triển khai Nghị quyết số 57 đã được ra mắt. Các nền tảng số này được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển khoa học công nghệ tại Việt Nam. Việc ra mắt các nền tảng số này thể hiện nỗ lực của Bộ KH&CN trong việc tạo ra các công cụ và môi trường cần thiết để đẩy mạnh quá trình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Quỹ Phát triển KH&CN Quốc gia cũng đã đạt được một thỏa thuận hợp tác quan trọng với Quỹ Phát triển KH&CN Lào thông qua việc ký kết bản ghi nhớ hợp tác. Sự hợp tác này không chỉ góp phần tăng cường quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Lào trong lĩnh vực khoa học và công nghệ mà còn mở ra nhiều cơ hội cho việc trao đổi kinh nghiệm, công nghệ và chuyên môn giữa hai quốc gia.

Bên cạnh đó, Việt Nam và Brazil đã tăng cường hợp tác về KHCN&ĐMST. Bộ KH&CN đã tổ chức các hoạt động nhằm thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Sự hợp tác này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích cho cả hai quốc gia, đặc biệt là trong việc phát triển các công nghệ mới và giải pháp đổi mới sáng tạo.

Bộ KH&CN cũng đã tổ chức Họp báo Công bố 5 Luật do Bộ chủ trì soạn thảo. Sự kiện này là một phần quan trọng trong nỗ lực của Bộ KH&CN nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Việc công bố các luật này thể hiện cam kết của Bộ KH&CN trong việc tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi cho sự phát triển của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ngoài ra, Việt Nam và Senegal đã thúc đẩy hợp tác chuyển đổi số và phát triển hạ tầng số. Sự hợp tác này nhằm mục đích hỗ trợ các nước trong việc phát triển hạ tầng số cần thiết cho quá trình chuyển đổi số, đồng thời đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông. Qua đó, Việt Nam và Senegal có thể tận dụng tối đa các cơ hội từ quá trình chuyển đổi số để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.

]]>