Nội dung chính
Trung Quốc đang thực hiện chiến dịch quy mô quốc gia nhằm xóa sổ các mạng lừa đảo trực tuyến hoạt động từ Đông Nam Á.
Bối cảnh các mạng lừa đảo trực tuyến ở Đông Nam Á
Trong những năm gần đây, các băng nhóm lừa đảo đã thiết lập hàng loạt “trung tâm” tại Myanmar, Campuchia và Thái Lan, dụ dỗ hàng nghìn nạn nhân toàn cầu bằng các mối quan hệ tình cảm giả mạo, đầu tư ảo và các dịch vụ tài chính không có thực.
Chiêu trò và quy mô
- Ban đầu nhắm vào người nói tiếng Trung; sau đó mở rộng sang tiếng Anh, tiếng Việt và các ngôn ngữ khác.
- Hàng trăm phòng “công sở” được trang bị máy tính, đường dây VOIP và các kênh mạng xã hội để thực hiện lừa đảo.
- Theo báo cáo AFP, các mạng này thu lợi hơn 1 tỷ USD mỗi năm.
Chiến dịch “nhổ cỏ” của Trung Quốc
Tháng 10/2025, Trung Quốc đã công bố việc bắt giữ và dẫn độ Chen Zhi – người được cho là “ông trùm” của tập đoàn Prince Group – từ Campuchia. Đây là bước đầu tiên trong chiến lược “nhổ cỏ tận gốc”, tập trung vào việc tiêu diệt các lãnh đạo cấp cao của các băng nhóm.
Bắt giữ Chen Zhi
Chen Zhi, 38 tuổi, người gốc Trung, từng bị truy tố ở Mỹ vì che giấu một “đế chế lừa đảo quy mô lớn”. Sau nhiều tháng hợp tác điều tra chung, cơ quan công an Campuchia đã bắt giữ ông theo yêu cầu của Bắc Kinh và giao nộp ngay trên đường băng, khi lực lượng an ninh Trung Quốc chờ sẵn.
Những vụ bắt giữ khác
Trong năm 2025, She Zhijiang – sáng lập tập đoàn Yatai – cũng bị bắt và dẫn độ sau 3 năm giam giữ ở Bangkok. Đồng thời, Trung Quốc đã công bố án tử hình cho hơn một chục thành viên băng nhóm hoạt động tại miền bắc Myanmar, nhằm tạo sức ép mạnh mẽ lên các “đại gia” tài chính của mạng lừa đảo.
Hệ quả và triển vọng
Chiến dịch không chỉ giải cứu hàng ngàn nạn nhân mà còn tạo tiền lệ cho việc hợp tác pháp lý xuyên quốc gia. Tháng 11/2025, các cơ quan thực thi pháp luật của Thái Lan, Myanmar và Campuchia đã ký thỏa thuận “tăng cường nỗ lực chung chống lừa đảo viễn thông và lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia”.
Phản hồi khu vực
Trong khi một số nước Đông Nam Á ca ngợi nỗ lực của Trung Quốc, những quan ngại về quyền lực pháp lý và quyền con người vẫn còn tồn tại. AFP dự đoán, trong 12 tháng tới, Trung Quốc sẽ tiếp tục phát lệnh truy nã thêm ít nhất 100 đối tượng được xem là “nhà tài trợ tài chính then chốt” của các mạng lừa đảo.
Góc nhìn chuyên môn
Việc bắt giữ các trùm lừa đảo cho thấy xu hướng “đưa tội phạm mạng về nước” đang trở thành tiêu chuẩn trong chiến lược an ninh mạng của các cường quốc. Đối với các quốc gia Đông Nam Á, việc tăng cường khả năng giám sát tài chính số và chia sẻ dữ liệu sẽ là chìa khóa ngăn chặn sự tái sinh của các mạng lừa đảo.
Nhìn chung, chiến dịch “nhổ cỏ” của Trung Quốc đã gửi một thông điệp mạnh mẽ: không có “gốc rễ” nào có thể tồn tại mãi trong thế giới mạng. Các cơ quan an ninh khu vực cần tiếp tục hợp tác, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trước những mối nguy hại mới.