Nội dung chính
Ukraine đang nhanh chóng sao chép các chiến thuật giáp “nồi đồng, cối đá” của Nga để bảo vệ các phương tiện trước mối đe dọa ngày càng mạnh mẽ từ UAV.
Bối cảnh: UAV đã thay đổi cục diện chiến tranh
UAV (máy bay không người lái) và các hệ thống FPV (First‑Person View) đã phá vỡ ưu thế truyền thống của xe tăng trên mặt trận. Theo báo cáo của NATO (2025), hơn 60% các cuộc tấn công trên mặt trận Đông Âu đã được thực hiện bằng UAV, khiến các lực lượng phải tìm cách bảo vệ nhanh chóng.
Chiến thuật “giáp nhím” của Nga
Vào tháng 11/2025, quân đội Nga bắt đầu hàn hàng nghìn sợi kim loại – chủ yếu là dây cáp nhôm – lên khung thép của các phương tiện bọc. Mỗi sợi kim loại nhô ra khoảng 30 cm, tạo thành một “rào cản nhọn” có khả năng phá hủy hoặc làm rớt các UAV FPV khi chúng bay quá gần. Đây là phiên bản đầu tiên của giáp nhím, được gọi là “nồi đồng, cối đá” vì hình ảnh dày đặc và cồng kềnh.
Hai tháng sau, một đơn vị Ukraine đã thử nghiệm lắp giáp nhím lên một xe bọc thép M‑113 (được thiết kế bởi Mỹ), tạo nên mẫu giáp nhím thứ hai xuất hiện trên chiến trường.
Ưu điểm thực tiễn
- Giảm đáng kể tỷ lệ UAV tiếp cận thành công – các báo cáo nội bộ cho biết giảm tới 45%.
- Buộc đối phương tiêu tốn nhiều UAV hơn để phá hủy cùng một mục tiêu, làm hao phí tài nguyên.
- Chi phí lắp đặt thấp: chỉ cần dây cáp nhôm và thiết bị hàn cơ bản.
Ukraine sao chép và mở rộng
Việc lắp giáp nhím trên M‑113 đã nhanh chóng lan rộng. Một video lan truyền gần đây cho thấy toàn bộ xe bọc thép chở quân được bao quanh bởi lớp giáp nhím, đồng thời đặt trong một lồng kim loại bổ sung để tăng khả năng chịu tải.
Chuyên gia UAV người Canada, Roy McAllister, nhận xét: “Vật liệu bổ sung này khá nặng, nhưng các xe cũ vẫn chịu tải tốt, đồng thời tạo ra một lớp bảo vệ đa tầng hiệu quả.”
Giáp “bồ công anh” – phiên bản nâng cấp
Năm 2023, Nga giới thiệu “xe tăng rùa” – một xe tăng cũ được bọc thêm nhiều lớp tấm kim loại và lắp đặt các con lăn rà phá mìn ở đầu đội hình. Các phiên bản tiếp theo, được gọi là giáp “bồ công anh”, có cấu trúc dày hơn, giúp phương tiện sống sót sau nhiều đợt tấn công UAV.
Hiệu quả và thách thức
Mặc dù giáp nhím và giáp bồ công anh mang lại khả năng bảo vệ cao, chúng cũng gây ra một số nhược điểm:
- Khối lượng tăng lên 15‑20% so với xe không giáp, ảnh hưởng đến tốc độ và khả năng di chuyển.
- Chi phí bảo trì cao hơn do cần thường xuyên kiểm tra và thay thế các sợi kim loại bị hư hỏng.
- Không thể ngăn chặn hoàn toàn các UAV có khả năng bay ở độ cao lớn hoặc mang vũ khí tầm xa.
Tuy nhiên, trong bối cảnh Ukraine đang chuyển sang chiến lược phòng thủ kể từ cuối năm 2023, các biện pháp này vẫn được xem là “cầu nối” quan trọng để giảm thiểu tổn thất trước các cuộc tấn công UAV.
Nhận định của chuyên gia
Theo phân tích của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc phòng (2026), Nga hiện đang dẫn đầu trong việc đổi mới các giải pháp chống UAV nhờ tốc độ triển khai và tính sáng tạo. Ukraine, dù có tốc độ học hỏi nhanh, vẫn đang “đuổi kịp” nhưng chưa thể vượt qua Nga về mặt công nghệ.
Điều quan trọng là các lực lượng phải kết hợp giáp vật lý với các hệ thống điện tử (jamming, radar phản hồi) để tạo nên một lớp phòng thủ đa tầng thực sự hiệu quả.
Trong thời gian tới, việc tích hợp các công nghệ cảm biến và trí tuệ nhân tạo sẽ quyết định ai sẽ nắm giữ lợi thế trong cuộc đua chống UAV.