Nội dung chính
Ngày càng có nhiều người trẻ Việt Nam lựa chọn “xuất khẩu chất xám” thay vì “cơ bắp” để xây dựng sự nghiệp bền vững tại Nhật Bản.
Tại sao xuất khẩu trí tuệ trở thành xu hướng mới
Trong bối cảnh chi phí di chuyển và phí môi giới cho lao động phổ thông ngày càng cao, người trẻ nhận ra rằng đầu tư vào ngoại ngữ và bằng cấp mang lại lợi nhuận dài hạn hơn. Theo cơ quan nhập cư Nhật Bản (ISA), số người Việt sở hữu visa “Kỹ thuật – Trí thức nhân văn – Nghiệp vụ quốc tế” đã tăng 13% so với năm 2022, đạt gần 88.000 người.
Câu chuyện Minh Nguyệt – Từ học tiếng Nhật tới vị trí kỹ sư hành chính
Minh Nguyệt, 26 tuổi, quê Nam Định, đã bỏ qua “đường tắt” thực tập sinh và dành bốn năm làm việc bán thời gian tại nhà hàng, đồng thời ôn luyện chứng chỉ tiếng Nhật N2. Năm 2024, cô nhận được đề nghị làm hành chính‑kế toán tại một công ty IT ở Tokyo. Nhờ bằng đại học và chứng chỉ N2, Nguyệt đã được tuyển dụng dưới diện kỹ sư, không phải trả phí môi giới, với mức lương khởi điểm 230.000 yen (≈40 triệu đồng).
Hơn nữa, công ty hỗ trợ 100% chi phí nhà ở, điện nước và đi lại; cô có 12 ngày nghỉ phép và hai kỳ thưởng bằng 1,5 tháng lương. Nguyệt đang tiếp tục học chứng chỉ kế toán Boki 2 nhằm tăng lương thêm 20.000 yen và thăng tiến lên vị trí quản lý.
Anh Công Minh – 10 năm chinh phục thị trường lao động Nhật Bản
Minh, 33 tuổi, cựu sinh viên Học viện Kỹ thuật Quân sự, đã bắt đầu tại Nhật với cấp visa N3. Sau 10 năm, anh đạt N2 và mức lương 350.000 yen (≈60 triệu đồng). Anh cho biết, làm việc dưới diện kỹ sư không chỉ mang lại mức lương cao mà còn được hưởng các quyền lợi như bảo hiểm đầy đủ, hỗ trợ 50% tiền nhà và cơ hội tiếp cận công nghệ tiên tiến. Dù nhận được lời mời làm việc trong nước với mức lương 60‑70 triệu đồng/tháng, Minh vẫn ở lại Nhật để tích lũy kỹ năng quản trị cấp cao.
Thị trường lao động Nhật Bản: Dữ liệu và xu hướng tăng trưởng
Theo báo cáo của ISA, đến cuối năm 2023, số người Việt có visa “Kỹ năng đặc định” (Tokutei Ginou) đã tăng lên gần 140.000, mức tăng trưởng hơn 75% so với năm trước. Điều này chứng tỏ nhu cầu nhân lực chất lượng cao của Nhật Bản trong các lĩnh vực IT, xây dựng và chăm sóc sức khỏe đang gia tăng mạnh mẽ.
Thách thức và yếu tố thành công
- Rào cản ngôn ngữ: Tiếng Nhật là yêu cầu tối thiểu; đạt chứng chỉ N2 hoặc cao hơn là “vé vào cửa”.
- Chuyên môn sâu: Các vị trí kỹ sư đòi hỏi bằng cấp, chứng chỉ nghề nghiệp và kinh nghiệm thực tế.
- Chi phí đầu tư ban đầu: Thời gian học tập và làm thêm để đạt tiêu chuẩn có thể kéo dài 3‑5 năm.
- Chiến lược lâu dài: Xây dựng mạng lưới quan hệ, theo dõi các chương trình hỗ trợ của Viện Phát triển Nguồn Nhân lực Việt Nam – Nhật Bản (VJCC).
Kết luận và lời khuyên cho những ai muốn “xuất khẩu chất xám”
Xuất khẩu lao động chất xám không phải là “cách nhanh” mà là “đầu tư thông minh”. Người trẻ cần chuẩn bị tiếng Nhật, lấy bằng cấp và chứng chỉ nghề, đồng thời lựa chọn công ty uy tín có chế độ hỗ trợ dài hạn. Như câu chuyện của Nguyệt và Minh, kiên trì và đầu tư vào bản thân sẽ mở ra con đường thăng tiến bền vững, không chỉ ở Nhật mà còn trên thị trường toàn cầu.
Bạn đã sẵn sàng bắt đầu hành trình? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn và theo dõi chúng tôi để nhận thêm các hướng dẫn chi tiết về xuất khẩu chất xám.