Nội dung chính
Xung đột địa chính trị tại Trung Đông đang trở thành chất xúc tác mạnh mẽ giúp Mỹ tiến sát ngưỡng xuất khẩu ròng dầu thô, thay đổi hoàn toàn cục diện năng lượng toàn cầu lần đầu từ 1943.
Cú hích từ sự bất ổn tại Trung Đông
Cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là những căng thẳng liên quan đến Iran, đã gây ra cú sốc lớn cho chuỗi cung ứng năng lượng thế giới. Với việc khoảng 1/5 tổng lượng dầu và khí đốt toàn cầu vốn phụ thuộc vào eo biển Hormuz bị đe dọa, các quốc gia tiêu thụ lớn tại châu Âu và châu Á buộc phải gấp rút tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Trong bối cảnh đó, Mỹ – quốc gia hiện giữ vị thế nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới – đã trở thành “phao cứu sinh” cho thị trường quốc tế. Dữ liệu mới nhất cho thấy nhập khẩu ròng dầu thô của Mỹ chỉ còn 66.000 thùng/ngày vào tuần trước, mức thấp kỷ lục kể từ năm 2001, trong khi xuất khẩu đạt 5,2 triệu thùng/ngày.
Sự dịch chuyển dòng chảy năng lượng toàn cầu
Các con số từ dịch vụ theo dõi tàu biển Kpler cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong bản đồ xuất khẩu của Mỹ:
- Châu Âu: Tiếp nhận khoảng 2,4 triệu thùng/ngày, chiếm 47% tổng lượng xuất khẩu.
- Châu Á: Ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng lên 1,49 triệu thùng/ngày (37%), so với mức 30% cùng kỳ năm ngoái.
- Thị trường mới: Những quốc gia như Hy Lạp hay Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu nhập khẩu dầu thô Mỹ, minh chứng cho tầm ảnh hưởng ngày càng rộng của năng lượng xứ cờ hoa.
Ông Janiv Shah, Phó Chủ tịch tại Rystad, nhận định đây là bằng chứng cho thấy người mua đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung để giảm bớt sự phụ thuộc vào các khu vực rủi ro cao.
Giới hạn năng lực và bài toán hạ tầng
Dù tiềm năng là rất lớn, các chuyên gia cảnh báo rằng Mỹ đang tiệm cận giới hạn năng lực xuất khẩu. Theo ông Matt Smith từ Kpler, với cơ sở hạ tầng hiện tại, mức trần xuất khẩu thực tế rơi vào khoảng 6 triệu thùng/ngày. Những nút thắt về hệ thống đường ống dẫn dầu và số lượng tàu vận tải chuyên dụng chính là rào cản lớn nhất ngăn cản Mỹ bứt phá xa hơn sau khi từng đạt kỷ lục 5,6 triệu thùng/ngày vào năm 2023.
Việc Mỹ tiến gần vị thế xuất khẩu ròng không chỉ là một chỉ số kinh tế đơn thuần mà còn phản ánh sự tái định hình chiến lược năng lượng toàn cầu. Theo bạn, liệu Mỹ có thể duy trì đà tăng trưởng này trong dài hạn khi các hạn chế về hạ tầng vẫn còn hiện hữu?
